BRUGGE,
STADSARCHIEF, Adornes 39, f°15r-15v (regest 217 en 218)
15de eeuw
Cartulariumkopie.
28 oktober
1473
Akte van
recepisse door de baljuw van de leenheerlijkheid Nieuwenhove-Rode in Oostkamp,
en dit van onderstaand denombrement.
28 oktober
1473
Denombrement
door Anselm Adornes, ridder, heer van Corthuy, hertogelijk raadsheer-kamerling,
van een jaarlijks erfelijk renteleen van 5 ponden 2 schellingen 6 denieren,
gevestigd op (28 gemeten 40 roeden) land in Koolkerke, ressorterend onder het
leenhof van Nieuwenhove-Rode in Oostkamp. Anselm had het leen overgenomen van
zijn oudste broer Pieter Adornes.
Copie van den
recepisse van den leene te Coolkerke.
Ic Christian
Phelips, bailliu van den mannen van leene van erbaren ende wijsen Iacop van der
Dovye ghezeit van Nieukerke, als van zinen hove van Nieuwenhove in dezen
tijden, hebbe ontfaen onder den zeghel van edelen ende waerden heere mer
Ancelmus Adourens, rudder, heere van Corthuy, alzuelc verclaers van den groote
ende leghere van eenen leene als den voors. mer Anchelmus houdende es van den
voors. hove ghelijc als hiernaer volghet. "Ic Andcelmus Adornes, ruddere,
heere van Corthuy, raed ende camerlinc onssens gheduch heere tsartoghen van
Borgoinen, grave van Vlandren, ec., kenne dat ic houdende ben te leene ende in
manscepe van ierbare ende wijsen Jacob van der Dowie gheseit van Nieukerke als
van zinen hoven van Nieuwenhove, een leengoet groet zinde vieve pond twe s. en
() VJ d. par. ervelicke renten siaers, besedt ende gheassigneert up diversche
perselen van lande in der prochie van Coolkeerken ghelic als hiernaer volghet.
Eerst Cornelis van den Velde over Iacob Heldebolle, XXVJ s. IJ d. par.
ervelicke renten siaers besedt up acht ghemeten lands ligghende binder svoors.
prochie van Coolkerke, weest van der keerke, daerof dats leghet IIJ ymeten
lands tuschen voors. Cornelis van den Velde lande () in allen ziden, uteghedaen
Jan Utenkellenare es gheland an de oostzide. Voord zo leghes bet oost van daer
vijf ghemeten lands tuschen svoors. Cornelis van den Velde lande () an de
zuudzide ende de wedewe ende kinderen Boudin Petijts an tooestende. Item den
selven Cornelis van den Velde over Ioos van Hogheland, 27 s. IIJ d. par. besedt
up 8 ghemeten () roden lands tuschen svoors. Cornelis van den Velde lande () an
allen ziden. Item noch den selven Cornelis van den Velde over Ian Bevadt, VIJ
s. IIIJ d. par. beset up 5 ende tsestich roden lands tuschen voors. Cornelis
van den Velde lande an de oostzide ende an de westzide. Item de weduwe ende
tkind Martin Gilselins, VIIJ s. par. besed up twe ghemeten () LXXV roden lands
tuscen Ian Smids lande wilen was an de zudzide ende Scoppins van der Banc lande
wilen was // nu toebehoerende Janne () van Messcem an de nordside, streckende
metten hooeshende an Ian Vlemincen land ende metten westende an sdischland van
Sinte Gilliskerke in Brugghe. Item Dignesheer Pauwels over Martin Hooiin, VJ s.
par. bezet up twee linen lands tusschen Jacop Bruwes lande wijlen was an de
oossijde ende Gillis Serswaters lande an de westzide, streckende metten
westhende an Jacop Gherhates land ende metten noordhende an Digneesheer Pauwels
lande. Item Hannekin kint Roubrecht filius Willemaes, VIIJ s. 9 d. par. besedt
up een ghemet L roden lands tuschen der capelkeland van Onser Vrouwe in
Brugghe, de wedewe ende tkint Anthunis Saghelins haer beder landt an de
oostzide ende Boudin Gheellarts kinde an de noordzide, streckende metten
weestende dijcsland van Sinte Gillis in Brugghe. Item Ian filius Willems
Blemtsins, XVIJ s. par. besedt up V ghemeten XXX roden lands, wilen
toebehorende Quintin de Landsheere, tuschen den waterganc an de westzide, de
wedewe ende tkint Anthuenis Haghekins land an de oostzide. Item Ian
Utenkeldenare, IJ s. par. besedt up een liene LXXV roden lands tuschen svoors.
Cornelis van den Velde lande an alle ziden, huteghedaen de aeldinghers van
Lamsin den Landsheere zin gheland an de oostzide. Stande upt tvors. leengoet te
dienste van trauwe ende van warede, te relieve ende camerlincgelde van der
bester vrome. Dewelke voors. mi toecommen es van Pieter Adornes min oudsten
broeder. Orconden minen seghele hieran hanghende den 28 dach van october int
iaer dust vierhondert LXXIIJ." In kennessen van dezen, zo hebbe ic
Christiaen Philipse balui voornomd, de zelven huthanghende beseghelt met minen
zegle in voorme van recepisse ten daghe ende jare voors.
BRUGGE,
STADSARCHIEF, Adornes 39, f°21r-22r (regest 5)
17 mei 1358
Voor de baljuw
en leenhof van een niet nader toegelichte leenheerlijkheid van Jan van Boneem
zoon van Jan zoon van Wouter, gevormd door 2 eigen leenmannen en 4 aan het
grafelijk leenhof van Brugge ontleende leenmannen, verzoekt Hendrik Braderic
onterfd te worden van een leen van 49 gemeten land in Sint-Kruis, gehouden van
het leenhof van Jan van Boneem. Het leen behoorde eertijds toe aan Soetin van
Bonin. Margareta Pettrens had het leen gekocht in naam van haar neef Jan
Braderic zoon van de voornoemde Hendrik. Hendrik Braderic behoudt evenwel
levenslang het vruchtgebruik. Er hadden 3 kerkgeboden plaats. De verkoop
gebeurt uit noodzaak. Hendrik Braderic wordt onterfd. Jan Braderic wordt in de
leenbodem ingeërfd. Jan Braderic legt manschap af. Leenheer Jan van Boneem
ontvangt Jan Braderic als leenman.
Copie van den
chaertre van den leene ligghende Ter Viven, groot XLVIIIJ ymeten.
Wie Wouter
Bonin, Iacob van den Walle seer Gillis zuene seer Gillis zuens seer
Bertholomeus zuens, manne van leene heere Ian Bonins () seere Ians seere
Wouters () suens, Ian van Arterike, Joris van Arterike, Boudin de Vos ende Jan
van Houckeere, manne van leene ons heeren graven van Vlaenderen, wettelicke
gheleent heere Jan Bonine voors. te dezen sticken die hiernaer volghen, doen te
wetene allen den goenen die deze sartere zullen sien of horen lezen, dat cam
voor ons ende voor Everarde van Gotem onse baliu ende wettelic manre in dien
tiden van there Ian Bonins weghe voors. in wettelicke hove, Hendric Braderic
doude. Ende begerde wettelicke te buten te gaene van eenen leengoede van
neghene ende veertich ymeten lands, lettel meer of min, ligghende tenen sticken
int ambocht van Zizele ende in de prochie van Sinte Cruus bij Brugghe, dat
wilen was joufrauwe Soetins Ian Bonins dochter weduwe Tielne tsere Gervais
suens, streckende an tsere Ian Bonins filius zere Wouters lande wilen was an de
westzide, ende alzo commende totte Willem Calcart heerscepien // wilen was an
de oostside, ende an tSare van Malen an de noordzide, ende an joufrouwe
Kathelinen Willem Bucks dochter land wilen was an de zuudzide. Ende aldaer zo
was voor oghe joufrouwe Margriete Pettrens als copeghe te Jans Bradrix behouf
Hendrix suens voors. hars neve, in manieren ende in condicien dat Hendric
Bradric voors. heffen ende behouden sal alle de bladinghen ende alle de
profiten van dezen voors. leengoede al gheheel zin leven lanc gheduerende. Ende
omme wettelicke voord te gaene, zo maende Everard onse voors. bailliu ons
voors. mannen wat dat hiere toe scoudich ware te doene metten rechte. Ende wij
voors. manne wiisden dat men ons kennelic maken soude die kerckyboden van dezen
voors. leengoede. Ende aldaer zo waren van ons mannen voors. de drie
kerckeboden wettelicke ghekent ghedaen alzo men kerkeboden van leengoeden
sculdich ende ghecostumert es te doene, ende onghecalengiert van niemene ().
Voord maende onse voors. baliu ons voors. manne van den rechte. Ende wije
voors. manne wijsden dat men Henricke Braderic voors. ghevrach doen soude hoe
ende in wat manieren dat hi te buten wilde gaen van deze voors. leengoede, zo
bij horen zo bij noden. Ende aldaer zo was hem ghevrach ghedaen van onsen
voors. baliu. Ende hi antwoorde dat hijs te buten wilde gaen bij node omme
beters wille ende omme ergher te scuwene. Ende aldaer zo was zinen noodt
wettelicke () ghekent van ons mannen voors. Voord maende onse voors. baliu ons
voors. mannen van den rechte. Ende wij voors. mannen wijsden dat Heindric
Bradre () voors. den grondt van dezen voors. leengoede up ende in handen
draghen soude onse voors. baliu als in tseren handen te Jan Bradrix behouf zin
suens voors. Ende aldaer zo vulcam Hendric voors. tvoorwijsde vonnesse ende
drouch den gront van dezen voors. leengoede up ende in handen onsen voors.
baliu als in tseren handde, ende ploctes, halmedens, werps hem wel ende
wettelicke na costume ende () huzagen van den hove. Voord maende onse voors.
baliu ons voors. manne van den rechte. Ende wij voors. manne wijsden dat
Hendric Bradric voors. zo wel ende zo wettelic ontervet ware ende ontervet es
van den gronde van dezen voors. leengoede, ende zo vele daertoe ghedaen met
hande ende met monde, dat hier nemmermeer enich recht daeran hadde noch
sculdich ware te hebbenne met enichghen rechte, ende dat men Ianne Bradricke
filius Hendrix voors. wel dermede aerven mochte ende sculdich ware teervene met
allen rechten. Ende naer allen den goeden voorwijsden () vonnessen ende
condicien, zo drouch onse voors. baliu den gront van dezen voors. leengoede
voord up ende in handen Janne Bradricke voors. ende aervedene daermede wel ende
wettelicke naer costume ende huzagen van den hove. Daer maende onse voors.
baliu ons voors. mannen van den rechte. Ende wij voors. mannen wijsden dat Ian
Bradre () Hendrix suene voors. soo wel ende so wettelicke gheervet ware ende
gheervet es in den grond van dezen voors. leengoede ende in al datter
toebehoort, dat sculdich ware te sine zin vrij eijghen wettelicke leengoet. Ende
aldaer zoe dede Ian Bradre voors. manscep den heere Ianne van Bonin voors. Ende
daer Ian Bonin voors. die ontfinc Janne Bradericke voors. te manne ende
vergiftene met dezen voors. leengoede, van hem te houdene // te leene ende in
manscepen met zinen rechten dienste, behouden Hendricke Bradric voors. alle de
bladinghe ende profiten in der manieren dat voors. es. Ende aldaer ter stede zo
was Hendrice Bradric (), de heere, baliu ende mannen voors. vernoucht ende wel
betaelt van al haren gelde ende rechte datter anhanghen of cleven mochte totte
daghe van heden, ende scolde joufrouwe Margriete der copeghe voors. quite, ende
allen den goenen diere cause toehadden of hebben mochten met eeneghen rechte.
Ende omme dat alle deze voors. dinghen waren ghedaen in rechte ende te wette
vulcommen bij maninghe van onsen voors. baliu ende bij wettelicken wijsdomme
van ons manne voors., met allen den rechten, vonnessen ende saken diere
toebehoorden ghedaen te zine, ende niet min, so hebben () wije baliu ende manne
voors. in kennessen der wareden dese sartere beseghelt met onsen seghele
huuthanghende. Dit was ghedaen int jaer ons Heren doe men screef zin
incarnacion dusentich drije hondert achte ende vichtich up den seventiensten
dach van meije.
BRUGGE, STADSARCHIEF,
Adornes 39, f°15v-16v (regest 164)
15de eeuw Cartulariumkopie.
30 januari 1463 (N.S.)
De baljuw van het leenhof
van Margareta Metteneye in Sint-Pieters-op-den-Dijk dat zelf onder de burg van
Brugge ressorteert, en 5 aan de burg van Brugge ontleende leenmannen, verklaren
dat op 20 september 1462 Jacob van Hemsrode, vervoogd, voor het leenhof de
verkoop bekend maakte van zijn leen van 1 gemet 82 roeden land in
Sint-Pieters-op-den-Dijk, gehouden van het leenhof van Margareta. Hij had het
leen uit noodzaak aan Jan de Cupere verkocht. Jacob werd onterfd. Er hadden 3
zondagse 14-daagse kerkgeboden plaats. Jan de Cupere wordt ingeërfd.
Ic Lievin van Corterike,
baliu ende wettelicke maenre van den mannen van den leenen van ioncfrauwe
Margriete de dochtere Iacob Metteneije, wettelicke gheselnede van Ian de
Inbona, als van haren hove dat zoe hout van minen gheduchten heere den grave
van Vlaenderen als van ziere burch van Brugghe ligghende int Sinte Pieters up
den Dijc in dien tiden, ende wij Claijs Pagant, Jan Hoste, Cristofels Morees,
Arnoud van der Beken ende Pieter van der Straten, mannen van leenen ons ()
voors. gheduch heeren grave van Vlaenderen als van ziere voors. burch van Brugghe,
doen te wetene allen den goene die dezen zartere zullen zien of horen leezen,
dat camen voor ons balui ende manre () voornomt in vullen hove, wettelicke
ghemaekt in behouffelicker stede, up den een ende twintichsten dach in
septembre int iaer duust CCCC LXIJ, Jacob van Emsrode, metgaders Fransoys
Blomart zinen leken bijstaende voocht hem te wetten ghegheven ten sticken die
hiernar volghende. Togede ons ende seyde dat de selve Iacob van Hemsrode
houdende ware een leengoet te leene ende manscepe van der voors. joncfrouwe
Margriete als van haren voornomden hove, groet zinde een ghemet twe ende
tachtentich roden lands, lettel meer of min, ligghende in de prochie van Sinte
Pieters up den Dijc, noord van der kerken, tuschen Jans de Inbona lande an der
noordzide, ende de voors. Jan de Inbona ende joufrouwe de weduwe Rolands Vos
lande an de zuudzide, streckende metten weestende an den heerwech. () tWelke
voors. leengoet met al datter toebehoort hi kende, lyede loyalike vercocht
hebbende Ianne de Cupere de bocraenvaeurvere. Begeerde daerof te buten te gaene
ende wettelicke ontervet te zine, naer wetten, costume ende huzagen van den
hove, ende dat te bringhene int tseren handen omme ten dre () keercgheboden
daerin te ervene den voors. Jan de Cupere als copere. Ende omme wettelicke
daermede voort te gaene, zo maende ic balui vornomt de voors. mannen van den
rechte. Ende wij voors. manre // wijsden dat men Jacop van Hemsrode voors.
metgaders sinen voors. leeken bijstaende voochdt, ghevrach doen zoude hoe siis
te buten wilden gaen van desen voors. leengoed (), zo by hoire, zo bij noode.
Aldaer zo was hemlieden ghevrach ghedaen van mi ballui () vornomt. Ende zij
antworden dat sijs te buten wilden gaen bij noode, omme beters wille ende omme
aergher te scuwene. Den welken nood zi kennelic mackeden met twe van ons manne
van den voors. hove. Voord mande ic baliu voornomt de voors. manne van den
rechte. Ende wij voors. manne wijsden dat Jacob van Emsrode voors. midsgaders
zinen voors. leeken bijstande vocht, dit voornomde leengoet met al datter
toebehoort up ende in handen draghen souden onsen voornomden baliu als in
tseren handen, ende hemlieden daerof plocken ende halmen soude. Daer zo
vulcamen zi tfvorwijsde vonesse van ons mannen, dragende dit voors. leen met ()
al datter toebehoort, up ende in handen onsen voornomden balui als in sheren
handen, ende hemlieden daerof plockende, halmedens ende ondwurpens hemlieden
wel ende wettelic, naer wetten, costumen ende huzagen van den hove. Voord mande
ic balui voornomt de voors. manne van den rechten. Ende wij voors. manne
wijsden dat Jacob van Heimsrode voors. metgaders zinen voors. leeken bijstanden
voocht zoo wel ende zo wettelicke ondervet ware ende ondervet zin van dezen
voors. leengoede ende van al datter toebehoort, ende daertoe zo vele ghedaen
hadden met handen ende met monden, dat zier nemmermer enich recht an hadden
noch sculdich waren te hebbene met enichghe rechten, ende dat mids dezen selve
() leengoet zo wel ende zo wettelec commen ware in ons voors. baliuis handen
als in sheren handen, dat men () sculdich ware darinne te ervene Janne den
Cupere den copere voors. nar de keercgheboden ghedaen zinde alzo voors. es.
Ende up den dach van heden, zo es comen voor ons balui ende manne voornomt in
vullen () wettelicken hove, Jan de Cupere de copere voors. Toghede ons ende
seyde dat de wettelichede ende ontervenesse van deze voors. leengoede
deuchdelicke overleeden ware alzoo vooren wel verclaerst staet van pointe te
pointe. Vermar hem dies hulpe ende kennesse in de manne. Seyde voord dat de
kerckgheboden wel ende wettelicke ghedaen ware, ende mids deze hies ende
begherde de selve kerckgheboden in wars ghedaen te hebbene naer de costumen
shoofs. Begherende up zine vermeten ende manne ghemackt te hebbene, ende naer
de kennesse hem bijbleven, int voors. leengoet gheervet te zine, naer wetten,
costume ende huzage van den hove, up datter niement en comt diere meere rechts
an heeft. Daer mande ic balui voornomt de voors. mannen wat hemlieden kennelic
ware van dies hem Ian de Cupere voors. in hemlieden vermeten hadde. Ende wij
voors. manne kende Janne de Cupere voors. de ondervenesse ghedaen zinde ghelijc
hi hem van dien vermeten heeft, ende daernaer de kennesse hem bijbleven.
Achtervolghende zire begerte zo mande ic baliu voornomt de voors. manne van den
rechte. Ende wij voors. manne wijsden dat men ons kennelic doen souden de
kercgheboden van dezen voors. leengoede. Ende aldaer zo waren van ons manne
bovenghenoemt de drije kercgheboden van dezen voors. leengoede wettelicke
ghekent ghedaen zinde up drije () sondaghen van viertienachten te
veertienachten in de voors. prochiekerke alzo men kerckgheboden // van leengoed
sculdich ende ghecostumeert es van doene, ende onghecalengiert van ymande ().
Ende ic baliu voornomt dit voors. leengoet met al datter toebehoort aldus
wettelicke hebbende in minen handen als in tsheren handen, anghesien datter
nimant () en cam diere meer rechts an hadde, achtervolghende den voorwijsden
vonnesse van den mannen, drouch voord up ende in handen den voors. Janne de Cupere
als copere, ende ervedene daermede, met plockene ende met almene, wel ende
wettelicke naer wetten, costumen ende huzagen van den hove alzoet voorwijsde
vonnesse inheeft. Doe mande ic balui voornomt de voors. manne van den rechte.
Ende wij voors. maznne wijsden dat Ian de Cupere voors. zo wel ende zo
wettelicke gheervet ware ende gheervet es in dit voors. leengoet ende in al
datter toebehoort dat wel sculdich es te wesene zin vrij eijghen wettelicke
leengoet, omme dat te houdene te leene ende in manscepe van der voors.
joufrouwe Margrieten als van haren voornomden hove met tsinen rechten dienste.
Aldaer zo waren partien, de heere, balui ende mannen bovenghenoomt vernoucht
ende wel betaelt van alle haren gelde ende rechten datter hemlieden anghanghen
of cleven mochte totten daghe van heden, ende scolden Janne de Cupere den
copere voors. wettelicke daerof quite ende alle diegoene diere cause toehadden
of hebben mochten met eneghen rechte. Ende omme dat alle deze dinghen waren
ghedaen wel ende wettelicke ende te wetten vulcommen, met alle den maninghen
ende vonnessen die daer toebehoren ghedaen te zine, ende niet min, naer wetten,
costumen ende usage van den hove, zo hebben wij balui ende manne bovenghenomt
dezen saertre huithanghende beseghelt elc onser met zinen seghel. Dit was
ghedan int jaer ons Heeren als men screef zine incarnacioen duust CCCC LXIJ up
den deertichsten dach in lauwe.
BRUGGE,
STADSARCHIEF, Adornes 39, f°16v-17v (regest 168)
15de eeuw Cartulariumkopie.
29 september 1464
Voor de baljuw van het
leenhof van Arnoud de Sanghere die zelf zijn leen houdt van de leenheerlijkheid
Snellegem, en voor 2 eigen leenmannen en 3 aan Snellegem ontleende leenmannen,
verschijnen Jan de Cupere en zijn echtgenote Katelijne, vervoogd. Zij verklaren
dat ze uit noodzaak het leen dat ze van Arnoud de Sanghere houden, aan Jan Oste
verkochten die er Anselm Adornes zal laten inerven. Het betreft 2/3 van de
tienden op 100 gemeten land in Snellegem en nog eens 7 lijnen land in
Snellegem. Het echtpaar wordt onterfd. Katelijne doet afstand van haar
bijlevingsrecht. Anselm Adornes zoon van Anselm wordt ingeërfd.
Copie van den
chaertre van den leene te Snelleghem.
Ic Jan Sijs de jonghe,
bailliu ende wettelic maendre van den mannen van leene Aernouds Sanghers, als
van zinen goede ende leene dat hij houde van Ian van Meedkerke als van zinen
hove van Snelleghem in dezen tijd, ende wij Ian Heldebolle, Clais Maerteel,
aerfachteghe mannen van leene Aernouds Sanghers voors., Michiel Halle, Michiel
van Bassevelde ende Riquaert de Muenic, mannen van leene svoors. Ians van
Meedkerke filius Ians tzinen voors. hove van Snelleghem, wettelike gheleent den
vornomden Aernoud de Zanghere ten sticken hiernaer volghende, doen te wetene
alle den ghonen die desen chaertre of lettren sullen zien of hooren lezen, dat
camen voor ons bailliu ende mannen bovenghenomdt in wetteliken hove ghemaect in
behouveliker stede, Ian de Cuper, leec, ende joncvrauwe () Kateline ziin wijf,
metgaders den zelven Ian huren kerkeliken man ende leeken bistaenden voocht huer
te wetten ghegheven ten sticken hiernaer volghende. Toghede ons ende zeyde dat
zij houdende waren een leengoed te leene ende in manscepen van Aernoud de
Zanghere voors. van zinen hove ende leene voorscreven. Ende es de twee deelen
van der thienden van hondert ghemeten lands, lettel mer of min, ligghende
binden ambachte ende prochie van Snellegheem, zuudwest van der kerken. Ende
leghet zuudwaert over an den wech die () loopt () van den voors. keerken ter
muelenewaert, met sevene linen lands, lettel meer of min, ligghende binden
ambachte ende prochie voors., west van der voors. kerke, // ende an de westzide
van den muelne nooerdwaert over ende langhes de weghe die van den voors. muelne
loept () ter Walbrugghewart, ende vort met V scellinghen parisis ervelike rente
tsiaers dewelke men ghelt binden ambachte ende prochie van Snelleghem voors. in
diverschen parcheelen, al behorende den voors. leenghoede. tWelke voors.
leenghoed met al datter toebehoert zij aldaer kenden wel ende loyaleke
vercoocht () hebbende Ian Oste omme derin te doene hervene () Ancelmus Adoren,
() filius Ancelmus. Ende begheerden derof te buten te ghane ende wettelike
ontervet te zine naer wetten, costumen ende usagen van den hove, behouden
vrienden ende maghen huerlieder naerhede binnen () iare ende binnen daghe. Ende
aldaer zo was voor oghen Ancelmus Adore filius Ancelmus voors. Dewelke dit
voors. leengoed begherde wettelike te () ontfane ghelijc voors. es. Ende omme
wettelike dermede voordt te ghane, zo maende ic bailliu voornomd de voors.
mannen van den rechte. Ende wij voors. wijsden dat men Ianne de Cupere ende
joncvrauwe Kateline zinen wive ghevrach doen zoude hoe ende in wat manieren dat
sij te buten ghaen wilden van dezen voors. leengoede, bij hoire, zo bij noode.
Ende aldaer zo was hemlieden ghevrach ghedaen bij mi bailliu voornomdt. Ende
zij verantworden dat sijs te buten ghaen wilden bij noode omme beters wille
ende omme aergher te scuwene. Dewelke nood zij daden staen ende kennelic
maecten met ons mannen vornomt. Voert maende ic bailliu voornomt de manne
voors. van den rechte. Ende wij voors. mannen wijsden dat Ian de Cupere ende
joncvrauwe Kateline ziin wijf dit voors. leengoet, de houcken ende lmedewaert,
met al datter toebehoert, up ende in handen draghen zouden den voors. bailliu
als in sheeren handen, ende hemlieden derof plocken ende halmen zouden scoopers
bouf of sghoens bouf diet sculdich ware te hebbene metten rechte. Ende aldaer
zo vulcamen sij tvoorwijsde () vonnesse ende droughen dit voors. leengoet met
al datter toebehoort up ende in () handen den voors. () als in sheeren handen,
plockedens, halmedens ende onwierpens hemlieden () wel ende wettelike naer
wetten, costumen ende usagen van den hove, behoudende vrienden ende maghen
huerlieder naerhede binnen iare ende binnen daghe. Ende joncvrauwe Kateline
twijf Ians Cupers metgaders den selven Ian haren keerkelicken man ende leeken
bijstaenden voocht ende bij sinen () consente, ter maninghen van mi bailliu
voornomd ende wijsdomme van ons voors. mannen, hief up haer hand ende zwoer ter
helegher nemmermeer eenich recht () te heesschene noch te calengierrene an dit
voors. leengoet of an yet datter toebehoort in bilevinghen, in duwarien of
andersins, bij desen voocht noch bij ghenen andere voocht, in dit hof noch in
gheen ander hoof, ter gheestelicker wet noch ter weerlicker wet, omme deze nood
noch omme ghene andere noodt die haer toecommen mochte of stonde te ghescien
alzo vele als van viere penninghen parisis ende ten hutende van nieutten, alzo
moeste haer God helpen, alle Gods heyleghen, ende bij hare wijfwarede. Voord
maende () ic baliu voornomt de voors. mannen van den rechte. Ende wij voors.
manne wijsden dat Ian de Cupere ende ioncfrouwe Kathelijne zin wijf zoo wel
ende zo wettelicke onderfvet ware ende ontervet sin van deze voors. leengoed
met al datter toebehoord ende daertoe zoe vele ghedaen hebben met hande ende
met monde, dat zi ant voors. leengoet nemmermeer recht en hadde noch schuldich
waren te hebbene met eneghen rechte, mids welken tselve leengoed met al datter
toebehoort zo wel ende zo wettelicke comen ware in de handen van den voors.
baliu als in theren handen dat men Ancelmus () Adoren filius Ancelmus voors.
wel daermede erven mochte ende sculdich ware te ervene met allen rechten, //
behouden vrienden ende maghen huerlieden, () naerhede als boven. Ende ic
bailliu voornomd dit voors. leengoet met allen sinen toebehorten aldus
wettelike hebbende in miinnen hand als in sheeren hand, drouch voort up ende in
handen Ancelmus Adoren filius Ancelmus voors., ende ervedene dermede wettelike,
met pluckene ende met halmene, naer rechte, wette, costumen ende usagen van den
hove, behouden vrienden, () maghen haerlieder naerhede ghelijc voors. es. Doe
maendic bailliu voornomt de voors. manne van den rechte. Ende wij mannen wijsden
dat Ancelmus Adoren filius Ancelmus zo wel ende zo wettelike ghehervet ware
ende ghervet es in dit voors. leengoed ende in al datter toebehoert, dat wel
sculdich es te wesene ziin wettelike leengoed, te houdene te leene ende in
manscepen van Aernoud de Sanghere voors. met sinen rechten dienste. Ende aldaer
zo waren de heeren (), partijen, bailliu ende mannen bovenghenomt vernoucht
ende wel () betaelt van alle den ghelde ende rechte, relieve, camerlinghelde
ende anders datter hemlieden anhanghen of cleven mochte tote den daghe van
heden, ende scolden derof quite den voors. Ancelmus ende voort alle andre diere
cause toehadden iof hebben () mochten met eeneghen rechte. Ende omme dat alle
dese dinghen waren ghedaen ende te wetten vulcommen, met alle den maninghen,
vonnessen ende kennessen diere toebehoeren ghedaen te zine, naer wette, naer
costumen ende usagen van den hove, ende niet min, zo hebben wij bailliu ende
mannen bovenghenoemd, in kennessen der waerheden, dezen chaertre huuthanghende
() bezeghelt met onsen seghelen. Dit was ghedaen int iaer ons Heeren als men
scref siin incarnacion dusentich vierhondert viere ende tsestich upten neghene
ende twintichsten dach van september.
BRUGGE,
STADSARCHIEF, Adornes 39, f°17v-18v (regest 78)
15de eeuw Cartulariumkopie.
7 januari 1454 (N.S.)
Voor de baljuw en 7
leenmannen van het leenhof van Dudzele verschijnen Jacob Buuc zoon van Lamsin,
en zijn echtgenote Elizabeth, vervoogd. Jacob Buuc verklaart dat hij een leen
van 12 gemeten land in Sint-Katharina-buiten-Damme aan Jan de Grote verkocht.
De 3 voltrokken veertiendaagse zondagse kerkgeboden worden aan het leenhof
bekend gemaakt. Pieter Adornes gaat in naam van zijn zoon Anselmus Adornes over
tot familiale naasting. Koper Jan de Grote erkent de naasting. Jacob Buuc en
zijn echtgenote verkopen het leen uit financiële noodzaak. Het echtpaar wordt
onterfd. Elizabeth doet afstand van haar bijlevingsrecht. Anselmus Adornes
wordt ingeërfd.
Ic Pieter Rolands baliu ende
wettelic manere van den mannen van leene van edelen ende moghenden heere van
mer Iacobe van Ghijstele, ruddere, heer van Dudzele, van Strate, als van zinen
hove van Dudzele in Dudzele in dezen tiden, wij Jacob Braderic filius Hendrix,
Sanders Godric, Jan van der Gracht, Jan Surinc, Thonis Aghelsteen, Claijs Utervlietinghe
ende Jan filius Cornelis Lonis, ervachtige mannen van leenen ons vornomden
heeren van Dudzele tsinen voorscreven hove te Dudzele ten selve tide, doen te
wetene allen den goenen die dezen sartere zullen sien of horen leezen, dat
camen voor ons als baliu ende manne voornomt in vullen hove, wettelicke
ghemacket in behoufvelicker stede, Jacob Buuc filius Lamsins ende joufrouwe
Lijssebette zin () wettelicke wijf, vervoocht mette voors. Jacobe haren man
ende kerkelicke voocht haer te wette ghegheven tenen leken bijstaenden vocht
ten sticke hiernaer volghende. Toochde ons daernaer dat de voors. Jacob Buuc
houdende ware een leengoet te leene ende in manscepe van onsen voornomden heere
ende hove, groet wesende XIJ ghemeten lands, lettel meer of min, ligghende
binder prochie van Sinte Kathelinen buten Damme, oost () endende an Daneels
Heinrix landt, ende metten westende an mervrauwen van Heyne landt, metter
zudzide aen des // weduwe Jacob Scots land, ende metter noordzide an de
Vischije (). tWelke voors. leengoedt met al datter toebehoort zij () dar kenden
ende lieden met loyaliken voorwaerden vercocht hebbende Janne de Grote. Ende
begerde daerof te buten te gaene ende wettelicke onterft te zine, naer wetten,
costumen ende huzagen van den hove. Aldaer zo was present ende voor oghen Jan
de Grote als copere voors. Dewelke dit voors. leengoet met al datter toebehoort
begerde wettelicke te ontfaene ende wettelicke darin gheerfvet tsine. Ende om
wettelicke darmede voord te gaene, zo mande ic baliu vornomt de voors. manne
van den rechte. Ende wij voors. manne wijsden dat men ons inwaers ende ()
kenlijc maken soude de kerkkeghebode van deze voors. leengoede. Ende aldaer zo
waren van twe van ons manne voornomt de kerckegheboden wettelicke ghekent
ghedaen zinde in de prochiekerke van Sinte Katheline voors. up drie sondaghen
van veertienachten te veertienachten alzo men kerckegheboden van leengoeden
sculdich ende ghecostumeert es van doene. Ende tender der kerckgheboden ende
ooc up den dach van heden zo es comen voor ons baliu ende manne voornomt Pieter
Adorne in de name ende als vader van Ancelmus Adorne. Ende heeft () dit voors.
leengoet met al datter toebehoort wettelicke ghecalengiert bij narede, omme den
selven Ancelmus daerin gheerft te hebbene bij narede. Dewelke narede bi den
voornomden copere den selven Ancelmusse aldaer ter kennesse van ons baliu ende
manne voornomt wettelicke ghekent was. Ende bij dien begeerde tselve leengoet
met al zinen toebehorden bij nareden te ontfane na de wette, costume ende
huzage van den hove. Voord mande ic baliu voornomt de voors. manne van den
rechte. Ende wij voors. manne wijsden dat men Jacob Buke ende joufrouwe
Lijsebette zinen wijve () metgaders den selven Jacob Buke haere () kerkelike
ende leke bijstanden voocht voors. ghevrach doen soude hoe ende in wat manire
dat zi te buten wilden gaen van deze voors. leengoede, zo bij hore zo bij
noden. Aldaer zo was hemlieden dies bij mi baliu vornomt ghevracht ghedaen.
Ende zi andworde bij node, omme beters wille ende omme ergher te scuwene. Den
welken noodt zi kenlijc mackde ende dede staen met twe van ons manne van den
voors. hove. Voord mande ic baliu voornomt de voors. manne van den rechte. Ende
wij voors. manne wijsden dat Jacob Bucke ende joufdrouwe Lijsebette zin wijf
metgaders den selven Jacob Buke hare kerkelicken ende leken bijstanden voecht,
dit voors. leengoet met azl datter toebehoort, up ende in handen draghen souden
onsen voorsnomden baliu als in sheren handen ende hemlieden daerof plucken ende
halmen soude svoorseits calengierrers behouf of geunts behouf diet sculdich
ware te hebbene metten rechte. Ende aldaer zo vulcamen () zi tvoorwijsden
vonnesse van ons manne voors. Ende droughen () dit voors. leengoet met al
datter toebehoert up ende in handen onsen voornomden baliu als in sheren
handen. Ploctens, almedens ende ondwierpens // hemlieden naer rechten, wetten,
costumen ende huzagen van den voors. hove alsoet voorwijsde vonnesse van den
mannen inhadde. Ende joufrouwe Lijsebette wijf Jacobs Bukes bij consente van
den voors. Jacob Buke haren kerkelicken ende leke bijstanden voocht voors. te
maninghe van mi baliu voors. ende wijsdoumme van ons manne voors. hief up huer
handt ende swoer ten heleghen nemmermeer enich recht te heeschene noch te
kalengierenne an dvoors. leengoet noch an yet datter toebehoord, in
bijlevinghe, noch in duwarie, ter gheestelicker wet noch ter werlicker wet, bij
deze voocht noch bij ghenen anderen, in dit hof noch in gheen anderen, omme
ghene noodt die haer toecommen mochte van also vele als van vier penninghe par.
ende te huutende van nieute, alzo moeste haer God helpen ende alle Gods
heyleghen, ende bij haren wijfwareden. Voord mande ic baliu voornomt de voors.
manne van den rechte. Ende wij voors. manne wijsden dat men Iacob Bucke ende
joufrouwe Lijsebette zin wijf metgaders den selven Jacob Buke haren kerkelicken
ende leke bistanden voocht voors., zo wel ende zo wettelicke onderft ware ende
onderft zin van dezen voors. leengoede ende van al datter toebehoort, ende
daertoe zo vele ghedaen hadden met hande ende met monde, bij eede () ende
andersinen, dat ziere nemmeer meer enich recht an hadden noch sculdich ware te
hebbene met enighen recht, ende dat mids dien voors. () leengoet so wel ende zo
wettelicke comen ware in ons voors. balius handen als in theren handen, dat men
Ancelmus Adorne den calengierere voors. wel daerin erven mochte ende sculdich
waren te ervene metten rechte. Ende naer alle den goeden voorledenen ende ()
vonnesse (), zo vulcam onsen voors. baliu tfonisese () van onsen manne ()
voors. ende drouch dit voors. leengoet met al datter toebehoort voord up ende
in handen Ancelmusze Adorne den calengierrere voors., ende erveden daermede wel
ende wettelicke naer wetten, costumen ende huzagen van den hove. Ende onse
voors. baliu ploctes, ontalmedes ende ondwierps hem als heere. Daer mande ic
baliu voornomt de voors. manne van den rechte. Ende wij voors. manne wijsden
dat Ancelmus Adorene de calengierre voors. zo wel ende zo wettelicke gheervet
ware ende gheervet es in dit voors. leengoet ende in al datter toebehoort, dat
wel sculdich es te zine ende te blivene zin vree () eyghen wettelicken goet
omme dat te houdene te leen ende in manscepe van onsen voornomden heere van
Dudzele als van zine voors. hove te Dudzele met alsulken diensten alst voren
ende naer ghestaen heeft totten daghe van heden. Ende aldaer ter stede zo waren
partien, de heere ende wij baliu ende mannen bovenghenoemt wel te vullen
vernoucht ende betaelt van al haren gelde ende rechte datter ons anhanghen of
cleven mochte, alzo wel van relieve ende camerlincgelde als anders ende
scoulder of quite Ancelmus Adorne, de calengerer voors., metgaders alle andere
dies quitancie toehoren mochte met rechte. Ende omme dat alle deze dinghen
waren ghedaen wel ende wettelicke ende te wetten vulcommen, met allen den
maninghen, kennesse ende vonnessen dier toebehorden ghedaen te zine, ende niet
men, naer wette, costume ende huzagen van den hove, zo hebben wij baliu ende
mannen bovenghenoemt in kennesse ter wareden dezen saerter huuthanghende
beseghelt met onsen seghele. Dit was ghedaen int jaer ons Heren als men screef
sine incarnacion M CCCC XLIIJ up den VIJen dach van lauwemaendt.
BRUGGE,
STADSARCHIEF, Adornes 39, f°19r (regesten 90 en 91)
15de eeuw Cartulariumkopie.
14 januari 1446 (N.S.)
Akte van recepisse door de
baljuw van het leenhof van Dudzele, en dit van onderstaand denombrement.
14 januari 1446 (N.S.)
Denombrement door Anselm
Adornes van een geconditioneerd leen van 12 gemeten land in
Sint-Katharina-buiten-Damme, gehouden van het leenhof van Dudzele.
Ic Pieter Rolands, baliu
ende wettelic maenre van den manne van leene mins heeren mer Iacob van Ghistele,
ruddere, herre van Dudzele ende van Straten, als van zinen hove te Dudzele in
dezen tiden, doen te wetene allen lieden dat mi Andcelmus Adore overbrocht
heeft de groete ende leghere () van eenen leengoede dat hi houdende es van
minen heere ende hove voors., daeroft () tinhauden van den rapoorte van worde
te worde hiernaer volgedt. "Ic Ancelmus Adorne houde te leene ende in
manscepe van edelen ende werden heere van mer Iacob van Ghistele, ruddere,
heere van Dudzele ende van Strate, als van sinen hove te Dudzele, enen leengoet
groet XIJ ymeten lands, lettel meer of min, ligghende binder ambochte van
Oostkerke in de prochie van Sinte Kathelinen buten Damme zuud van der kerken,
tusschen Jacobs Bradrix filius Hendrix vescherije of een zide, ende Colkin kint
Iacob Scotte land of ander zide, streckende metten oostende an joufrauwe
Lijsebette filia Ian Rubs landt. Welc leengoed ic aldus overgheve minen voors.
heere als in verclaersse van den rechten groten ende leghere van dien. Staende
te dienste, te trauwe, warede ende veranderinghe te vullen cope, ende voord
eenen offerpeninc telken singhene als ment vermaent. Orconden minen seghele an
deze lettere van raporte ghehanghen den XIIIJ dach in lau int iaer XIIIJc
XLV." Van welken overbringhene ic baliu voornomt mi ter tijt houde
ghepayt, behouden mins voors. heren recht ende elc anders. Ter oorconden van
minen seghele an deze lettren van recepisse ghehanghen ten daghe ende iare
voors.
BRUGGE, STADSARCHIEF, Adornes 39, f°23v-24r (regest 213 en 214)
15de eeuw Cartulariumkopie.
20 december 1472
Akte van recepisse door de
baljuw van Dudzele, en dit van onderstaand denombrement.
20 december 1472
Denombrement door Anselm
Adornes, ridder, van een geconditioneerd leen van 10 gemeten land in de Polder
van Boneem in Sint-Kruis, gehouden van het leenhof van Dudzele.
Copie van der
recepisse van den voors. leene groot X ghemeten.
Ic Cornelis Urbaens, bailliu
van den mannen van leene van edelen ende weerden heere, mer Iacop van Ghistele,
ruddere, heere van Dudsele ende Straten, ec., als van sinen hove van Dudzeele
in dezen tijden, hebbe ontfaen onder den zeghele van edelen ende werden heere,
mer Ancelmus Adournes, ruddere, heere van Corthuy ende van Ronsele, alsuelc
verclaers van den grootte ende leghere van eenen leene als der voors. heere van
Corthuy houdende es van den selven hove gheliic als // hiernaer volghet van
worde te woorde. "Ic Ancelmus Adournes, ruddere, heere van Corthuy ende
van Ronsele, kenne dat ic houdende bem te leene ende in manscepen van edelen
ende werden heere, mer Iacob van Ghistele, ruddere, heere van Dudsele ende van
Straten, ec., als van sinen hove van Dudsele, een leengoed groot ziinde tiene
ghemeten lands, lettel meer of min, ligghende binder prochie van Sinte Cruus
bij Brugghe, oost van der kerken in den Polre van Boneem, Jacop Braderic land
an de oostzide, ende Pietren Adorens lande wilen was an de westside, streckende
metten zuudhende an den Aerdenburchschen wech, staende tvoors. () leengoed te
dienste van trauwen ende van waerheden, ten reliefve ende camerlincghelde van
vullen () coope telker veranderinghe, ende ten dienste van eenen offerpenninc
siaers telken sincxen, ende voort te alsulke laste van tiendepenninc ende
anders als daventure ghevalt dat ment vercoopt als andre leenen staen in ghelijcken
ghehouden van den selven hove. Orconde minen seghele hieran ghehanghen den
XX-sten dach van decembre int jaer duust IIIJc twee ende tseventich." In
kennessen van desen zo hebbic Cornelis Urbaens bailliu als boven deze lettren
huuthanghende beseghelt met minen seghele, in voormen van recepisse, ten daghe
ende jare voorscreven.
BRUGGE,
STADSARCHIEF, Adornes 39, f°42v-43r (regest 152 en 154)
15de eeuw Cartulariumkopie.
20 juli 1461
Akte van recepisse door Jan
Metteneye zoon van Joris, heer van Scalclede in Ruiselede, en dit van
onderstaand denombrement. Jan Metteneye voegt eraan toe dat hij de
overdrachtstaks nog niet ontving.
20 augustus 1460
Denombrement door Anselm
Adornes van een leen van 20 roeden land in Wingene, gehouden van de
leenheerlijkheid Scalclede in Ruiselede. In een bijgevoegde nota deelt Anselm
Adornes mee dat hij in aanwezigheid van de baljuw van Scalclede en bij
ontstenis van leenmannen van Scalclede door de baljuw en leenmannen van Tielt
in het leen werd ingeërfd. Pieter de Bladere zal een akte (denombrement ?,
inervingsakte ?) opmaken.
Raport van den leene
ghehouden van Scalcleede gheheeten Buuskyns Ambocht.
Ic Jan Metteneye filius
sheer Joris, doe te wetene allen den goenen die desen chaertre sullen sien of
horen lezen, dat Ancelmus Adournes mi overghebrocht heeft de groette ende
leghere van enen leengoede dat hi houdende es te leene ende in manscepe van mi
als van minen hove van Scalclede, twelke bi raporte hiernaer volghet. "Ic
Ancelmus Adornes kenne ende lije dat ic houdende ben in leene ende manscepen
van Janne Metteneye als van sinen hove ende heerscepe van Scalclede dat hi
heeft ligghende in de // () prochie van Ruuslede, een leen groet sinde XX roden
() lands, lettel meer of min, cortrickscher mate, met XXXVIIJ s. parisis pennincrente
die de upsittende ende afsittende laten elck siaers gelden telken kerstmesse,
met enen hiltghewere, al gheleghen binnen der prochie van Winghene in ene
jeghenode gheheten Buskin Ambacht, noord van der kerke. Staende te dienste van
trauwe ende wareijdt, te bester vrome ende te alsulken laste van wandelcope
alst van ouden tiden ghestaen heeft. Ende aldus zo gheve ic over de groette
ende leghere van minen voors. leene, behouden dies dat hadde ic meer of min den
voors. leene toebehorende overgheven, dat te beterne, te meersene ende te
minderene ten goedincken van den upperhove binnen tiden ende wilen of rechts.
In oorconscepen mins seghels hieran ghehanghen den XX dach van oust int iaer
ons Heren duust vierhondert tsestich." Van welken raporte ende nombrement
boven verclaerst bi den voors. Ancelmus overghegheven in mine handen als in
tseren handen, ic mi ter tijdt van nu () voor mi ende miere naerkomers, houde
ghepaijt, ende ontfanghen den selven Ancelmus over minen man van leene,
behouden de veranderinghe ende dat daer ancleeft. In oorconscepe van minen
seghele hieran ghehanghen den XX dach van julio a° M CCCC LXJ.
Notum. Ic ben in dit leen
gheerft bi den balliu van Tielt, in presencie ende biwesen van Wouter van
Onackere Jans Metteneye bailliu. Ende was ghedaen te Tielt int stede bi den
mannen van Tielt mids dat de voors. Jan gheen mannen en hadde noch en heeft. Ende
Pieter de Bladere nam last minen chartere te makene, want ic hebbe vuldaen,
ende conse van Pieter noch niet ghecrighen.
BRUGGE,
STADSARCHIEF, Adornes 39, f°45r (regest 278)
15de eeuw Cartulariumkopie.
16 maart 1483 (N.S.)
De baljuw van de
leenheerlijkheid van Heist die zelf onder de burg van Brugge ressorteert,
verklaart dat hij van meester Jan Adornes zoon van Anselm, ridder, 11 ponden
parisis ontving als verhef en kamerlinggeld voor een erfelijk cijnsleen van 33
ponden 10 schellingen 4 denieren parisis gevestigd op gronden in
Sint-Kruis-Brugge, gehouden van het leenhof van Heist. Jan had het leen bij het
overlijden van zijn vader Anselm geërfd.
Van den hove van Heys
trelijf.
Ic Willem van den Voorde
bailliu ende wettelic maenre van den mannen van leene van edelen ende werden
heere mer Joos van Varssenare, ruddere, als van zinen hove ligghende in Heys,
dat hij houdt van den burch van Brugghe in dezen tijd, kenne ende lye ontfaen
hebbende van meester Ian Adoren mer Ancelinus zone, ruddere, de somme van XI
lb. parisis omme () relief ende camerlincgheldfe van eenen leene () groot
sijnde XXXIIJ lb. X s. IIIJ d. parisis, staende ende ligghende bezet up
diversche hofsteden ende gronden binden scependomme van Brugghe binder prochie
van Sinte Cruus, beghinnende thenden den Caermesveste. tWelke leen staet ten
vullen coope, ende es () den selven meester Ian toecommen ende verstorven bij
der doot van mer () Ancelinus voors. sinen vadre. Van welke relieve ende
camerlincghelde voors. ic mi houde over te vullen vernoucht () ende wel
betaelt, ende scelde derof quite den voors. meester Jan ende voort allen andren
wiens quitancie toebehort metten rechte. Orconde minen seghele hieran
ghehanghen den XVJen dach van maerte int jaer XIIIJc twee ende tachtentich.
BRUGGE, STADSARCHIEF,
Adornes 39, f°15r (regest 219)
28 oktober 1473
De baljuw van de
leenheerlijkheid Rode-Nieuwenhove in Oostkamp, verklaart dat hij van Anselm
Adornes, ridder, het relief en kamerlinggeld ontving bij het verhef van een
erfelijk cijnsleen van 5 ponden 2 schellingen 6 denieren parisis, gevestigd op
28 gemeten 40 roeden land in Koolkerke, ressorterend onder Rode-Nieuwenhove.
Anselm Adornes had het leen overgenomen van zijn oudste broer Pieter Adornes.
Copie van den
relieve van tleen te Colkerke, groot 5 lb. 2 s. 6 d. par. ervelick.
Ic Christiaen Philips,
bailliu van den mannen van leene van eerbaren ende wijsen Jacop van der Dovye
ghezeit van Nieuscoke als van sinen hove van Nieuwenhove, kenne ende lye
ontfaen hebbende van edelen ende waerden heere mer Anchelmus Adourens, ruddere,
heere van Corthuy, trelief ende camerlincghelt van eenen leene groot () viif
ponden twee scelle ende VI penninghen par. ervelike rente siaers, bezet ende
gheassinget () up XXVIIJ ymeten XL roeden lands, ligghende binder prochie van
Coolkerke. Staende tvoors. () leengoe tter bester vrome ende ghehouden van den
selven hove. tWelke voors. leengoed den selven Anchelmus toecommen es van
Pieter Adourens sinen housten broeder. Van welken relieve, camerlincghelt ic mi
houde over vernoucht ende wel betaelt. Orconde minen zeghel hier anghehanghen
den XXVIIJ-sten dach van october int jaer duust vierhondert drie ende
tseventich.
BRUGGE,
STADSARCHIEF, Adornes 39, f°35v-37r (regesten 26 en 30)
16de eeuw Cartulariumkopie
28 juli 1414
Voor de plaatsvervangende
baljuw en 7 leenmannen van de burg van Brugge wordt een octrooi van de Raad van
Vlaanderen, d.d. 5 maart 1414 (N.S.) voorgelegd. Katelijne de weduwe van Zeger
vazn de Walle sr., poorteres in Brugge had aan Pieter Adornes, poorter in Brugge,
haar leen verkocht van 10 gemeten land in Zuienkerke ambacht (in Dudzele ?),
gehouden van het voornoemde leenhof. Het leenhof wordt opgedragen de overdracht
formeel af te handelen. Katelijne, vervoogd, verschijnt voor het leenhof, en
verklaart dat de verkoop gebeurt met instemming van de daar eveneens aanwezige
Zeger van de Walle, haar oudste zoon en naaste erfgenaam, die eveneens zijn
instemming betuigt. Katelijne, vervoogd, en haar zoon worden onterfd. Pieter
Adornes wordt ingeërfd.
Ic Segher de Hondt, bailliu
van den Houdschen wettelic stedehoudere meer Fransoys van Aveskerke, ruudere,
bailliu van Brugghe, van den lande van den Vryen ende van datter toebehoort
ende maenre van den manne van leenen mins gheduch heeren tsartoghen van
Boorgogne, grave van Vlaendren ten hove ter burgh van Brugghe in dien tiden,
ende wy Diederic van Leyackere, Jacob Heldebolle, Jan Surinc, Wouter Mateel,
Christiaen de Witte, Jan van den Brouke ende Loy van den Busche, manne van
leenen ons voors. gheduch heeren van Burgongne ende van Vlaendren, ten hove ter
burg te Brugghe voors., doen te wetene allen den goenen die desen sartere
zullen sien of horen leezen, dat wi up den dach van heden saghen ende hoorden
lezen eene commissie gans ende gheheel, sonder vicie ende rasure, wel besegelt
() met twe seighelen van den heren van den rade ons voors. gheduch heeren
houdende residencie in zine cambren ende stede van Gend, inhoudende van worde
te worde den teneur die hiernaer volget. "Die raedliden mijns gheduch
heren sertoghen van Borgoingnen, grave van Vlaendren, van Artoyse ende van
Borgoingnen, gheordeneert in Vlaendren, den bailiu van Brugghe of zinen
stedehoudere, salut. Joncfrouwe Katheline de weduwe Seghers van den Walle,
portesse van der stede van Brugghe, heeft ons te kennene ghegheven hoe dat zoe
om hueren meesten orbore ende proffijte nieuwelinghe vercocht heeft Pieter
Adorne, ooc porter van der selver stede, een leengoed omme sekere somme van
ghelde, dat soe houdende es van onse voors. heere van zire burg te Brugghe, metten
toebehooren, groet sinde tien ghemeten lands, ligghende binder ambochte van
Zuwenkerke. Van den welken leengoede, overmids sekere statuten in tiden
verleden gheoordonneert bij wilen was van goeder ghedinckenesse min heere de
grave Lodewijc van Vlaendren laets versceden, wies God ghedincken, // oit
zydent zinen overliden onderhauden tote haeretoe, de voors. joncfrauwe
Katheline vercopereghe, gheensiens ondervet ne mach wezen van den voors. leene
noch de voors. Pieter Adorne, copere, derin gheervet sonder dies alvoren te
hebbene consent ende ottroy () van onsen voors. heere ofte ons. Omme twelke te
vercrighene de voors. vercopeghe ons ghesupplieert heeft. Waeromme wij
gheneghen then () haren versoucke, hu ombieden van ons voors. heeren weghe,
daertoe committerene bi desen onsen lettren updats noodt zi, dat ghi met hu
nemende van den mannen van leene ons voors. heeren van zire voors. burch van
Brugghe in alsulker ghetale alst betaemt, neemt ende ondfaet van der voors.
joncfrauwe Katheline de ondervenesse van den voors. leengoede, ende daerin
behouden ons voors. heeren recht ende elc anders, ervet wel ende wettelic naer
de costume van der voors. burch van Brugghe, den voors. copere, bi alzo dat hi
niet vrijer en zi in verburte in goede dan de voors. vercopeghe es, want wi hu
dies gheven vulle macht ende speciael bevel. Ondbieden van ons voors. heeren ()
weghen den voors. mannen van ziere voors. burch van Brugghe ende allen anderen
wient angaen mach, dat zi te hu dit doende, neerstelicke verstaen ende
obedieren. Ghegheven te Gendt den vijfsten dach in marte int iaer dusentich
viere hondert ende dertiene. Aldus ghetekent. Bi minen heren van den raede
wesende te Gend. Guido." Ende naer den lesene van der voors. commissie, zo
camen voor ons ballui ende mannen in vullen hove wettelicke ghemaekt in
behouffelicker stede, joncfrouwe Katheline de weduwe Zeghers van den Walle,
portesse van Brugghe, metgaders Pieter Dict haer leken bistande voocht haere te
wetten ghegheven ten sticken die hiernaer voolghen. Toechden ons ende seijden
dat de voors. joncfrouwe Katheline haudende ware een leengoedt te leenen ende
in manscepen van onsen voors. gheduchten heere den grave van Vlaendren ende van
den voors. hove, groet wesende tiene ghemeten lands, lettel min of meer,
ligghende teenen sticke in de prochie van Dudzele ende int ambacht van
Zuwekerke, met der zuudzide an Jans van der Burse landt, met der noordzide an
Claykins ende Joorkins den kindere Claijs van Sciereins lande, met den westende
an Boudins van Beverruds ende Christiaen van Spletelman swernen lande hute
cause van huerliederen beder wijf, ende met den oostende streckende an de
Lijssewechsche waterganc, wegende met enen vrien weghe westward huut totte den
herweghe die men heet den Dullenwech. tWelke voors. leengoet met al datter
toebehoord, zi kende ende liede loyalike vercocht hebbende Pieter Adorne ooc
poorter () van Brugghe. Begheerde daerof te buten te gaene ende wettelicke
ondervet te wesene naer wetten, costumen ende huzagen van den hove. Daer was
voor oghen Pieter Adorne voors. Dewelke dit voors. leengoedt met al datter
toebehoord begerde wettelicke te ondfaene als copere. Ende omme wettelicke
dermede voort te gaene, zo maende ic balui voornomt de voors. mannen of zi mi
machtich kenden de wettelicheden te doene behorende ghedaen te zine te dezen
sticken // naer den inhoudene van der voors. commissie. Ende wij voors. mannen
kenden Segher den Hond voors. onsen voornomden balui wel machtich ende vulle ()
macht hebbende alle de wettelicheden te doene hiertoe behorende ghedaen te zine
ghelic de voors. commissie verclarst. Voord maende ic balui voornomt de voors.
mannen van den rechte. Ende wij voors. mannen wijsden dat men der voors.
joncfrouwen Katelinen metgzder hare leeken bistaenden voocht ghevrach doen
soude hoe zi te buten wilden gaen van dezen voors. leengoede, zo bi hoire zo bi
node. Aldaer zo was hemlieden ghevrach ghedaen van mi ballui voornomdt. Ende zi
andwoorde dat zoe te buten wilde gaen bi Seghere van den Walle haren zoene ende
haer houd barblikens hoor, die daer voor oghen stont, ende al wettelic daerin
consenteerde. Voord maende ic ballui voornomt de voors. mannen van den rechte.
Ende wij voors. mannen wijsden dat de voors. joncfrouwe Kateline de weduwe
Zeghers () van den Walle metgaders Segher van den Walle haer zoene ende houds
barblikens hooir ende haer voors. leke bistaende voocht, dit voors. leengoed
met al datter toebehoort, up ende in handen draighen souden onsen voornomden
ballui als in theren handen ende hemlieden daerof plocken ende almen souden te
Pieters Adornes behouf scopers voors. Daer zo vulcamen zi tvoorwijsden ()
vonnesse van ons mannen. Droeghen dit voors. leengoet met al datter toebehoord
up ende in handen onsen voornomden ballui als in theren hand, ende ploctens,
almedens ende ondwierpens hemlieden wel ende wettelicke, naer wetten, costumen
ende huzagen van den hove. Voord maende ic ballui voornomt de voors. mannen van
den rechte. Ende wi voors. mannen wijsden dat joncfrouwe Kateline de weduwe
Zeghers van den Walle ende Zeghers van den Walle haer zoene ende houds
barblikens hooir metgaders haerlieder leke bistaende voocht zo wel ende zo
wettelic ontervet waren ende ondervet ziin van dezen voors. leengoede ende van
al datter toebehoort, ende () daertoe zo vele ghedaen hadden met hande ende met
monde dat zi nemmermeer enich recht daran hadden noch sculdich waren te hebbene
met eneghen rechten. Ende ic ballui voornomt dit voors. leengoed aldus
wettelicke hebbende () in minen handen als in theren hande, maende voord de
voors. mannen van den rechte. Ende wij voors. mannen wijsden dat dit voors.
leengoed met al datter toebehoord, zo wel ende zo wettelic commen ware in ons
voors. balluis handen als in theren handen dat men Pieter Adoorne den copere
voors. wel daermede erven mochte ende sculdich ware teervene met allen rechten.
Ende ic balui voornomt vulcam tvoorwijsde vonnesse. Drouch dit voors. leengoed
met al datter toebehoord voord up ende in handen Pieter Adorne den copere
voors. ende ervedene dermede, met plockene ende met almene, wel ende wettelicke,
naer wetten, costumen ende huzagen van den hove. Daer maende ic balui voornomt
de voors. mannen van den rechte. Ende wij voors. mannen wijsden dat Pieter
Adorne de copere voors. zo wel ende zo wettelic ware ende gheervet es in dit
voors. leengoed ende in al datter toebehoord, dat wel sculdich es te wesene zin
// vry eyghen wettelicke leengoed, te houdene te leene ende in manscepen van
onsen voornomden gheduchten heere den grave van Vlaendren als van den voors.
hove met tsinen rechten dienste. Aldaer zoo waren partie, de heere, ballui ende
mannen voornomt vernoucht () ende wel betaelt van al haren rechte ende gelde
datter hemlieden anhanghen of cleven mochte totte den daghe van heden, ende
scolden Pieter Adorne den copere voors. wettelic daerof quitte ende alle
degoene diere cause toe hadden of hebben mochte met eneghen rechte. Ende omme
dat alle deze dinghen waren ghedaen wel ende wettelic ende te wette vulcommen,
met allen den maninghen ende vonnessen diere toebehoren ghedaen te zine, ende
niet min, naer wetten, costumen ende huzagen van den hove, zo hebben wi ballui
ende mannen voornomt, in kennessen der wareheden, dezen sartere huthanghende
beseghelt met onsen seghele. Dit was ghedaen int jaer ons Heeren als men screef
zinen incarnacion dusentich vierehondert ende viertiene den XXVIIJ dach van
hoymaendt.
BRUGGE,
STADSARCHIEF, Adornes 39, f°45r (regest 277)
16de eeuw Cartulariumkopie.
15 maart 1483 (N.S.)
De baljuw van de
leenheerlijkheid in de Brouc in Male (Sint-Kruis-Brugge) verklaart dat hij van
meester Jan Adornes, zoon van Anselm, ridder, 11 ponden parisis ontving als
reliefen kamerlinggeld voor een leen van 51 gemeten land gelegen in
Sint-Kruis-Brugge nabij Viven, gehouden van de leenheerlijkheid in de Brouc.
Laatstgenoemde leenheerlijkheid ressorteert onder de burg van Brugge. Jan
Adornes had het leen geërfd bij het overlijden van zijn vader.
Ic Willem van den Voorde,
bailliu ende wettelic maenre van den mannen van leene van eerbaren ende wisen
Joos Heghels als van sinen hove ligghende in de Brouc bij Male, dat hij houd
van der burch van Brugghe, in desen tijden, kenne ende lye ontfaen hebbende van
meester Ian Adoren mer Ancelinus zoone, ruddere, de somme van XI lb. parisis
over trelief ende camerlincghelt van eenen leene, groot siinde een ende
vichtich ghemeten lands, ligghende omtrent Viven. tWelke leen staet te vullen
coope. Ende es den selven meester Ian toecommen ende verstorven bi der doot van
mer Ancelinus voors. sinen vadere. Van welken voors. XI lb. par. als over
trelief ende camerlincghelt voorschreven ic mi houde over te vullen vernoucht
() ende wel betaelt, ende scelde daerof quite den voors. meester Ian Adoren
ende allen andren wies quitancie toebehoert metten rechte. Orconde minen
seghele hieran ghehanghen den XV-sten dach van maerte int jaer XIIIJc twee ende
tachtentich.