COUTUMES DE RUMPST.

Coutumes de Brabant. Marquisat d'Anvers. - TOME VI.

p 82

TEXTE (1).

Coutume féodale du pays et de la franchise de Rumpst.

LANDE VAN RUMPST.DE LEENRECHTEN ENDE DEN VOET DIEMEN PRETENDEERT TE MOETEN GEHOUDENWORDDEN INT VERHEFFEN VANDE LEENE.

In den ierste, zoe wanneer een leenrente oft leengoet gaet van deenehant in dander, het zij bij successie oft bij transpoert, dat den vercrijger vandat leengoet oft rente gehouden is tselve te mueten commen verheffen.Item, zoe wanneer een leengoet oft leenrente compt, bij successie oft bijtranspoerte, in diversche handen, dat elck zijn paert moet verheffen.Item, zoe een leengoet compt bij testament ende octroij gelijckelijck inbroeders ende susters handen, dat die broeders ende susters dat gelijckelijckmoeten commen verheffen, stellende een van hen daerop als sterffman.Item, zoe den sterffman compt afflijvich te wordden, dat die anderbroeders ende susters gehouden zijn dat leengoet anderwerff te verheffen,stellende anderwerven eenen van hen als sterffman daerop.Item, zoe een vande broeders ende susters commen aflijvich te worddensonder kinderen, ende dat het selve paert oft deel is vallende inde handenvande ander broeders oft zusters, dat die broeders oft susters gehouden zijndat verheff in henne handen te moeten commen verheffen.Item, dien volgende, zoe ijemant vande broeders oft susters hun paert oftdeel compt te transporteren aen een vande ander broeders oft zusters, oftaen alle de broeders oft susters, oft aen eenen vrempden, dat den vercrijgervan tselve paert oft deel dat moet verheffen.Item, zoe een vande broeders oft susters compt aflijvich te worddenachterlaetende een oft meer kinderen, dat kindt oft kinderen zijn gehoudendat deel van dien broeder oft suster commen te verheffen.

(1) D'après un manuscrit du xvii siècle reposant aux Archives du royaume, Cour féodale de Brabant, fol. 75de l'inventaire, litt. C, portef. 46.

650COUTUMES DE RUMPST.TEXTE.

Item, dat geen leengoet en mach commen inde handen van alle de broedersoft zusters, oft tot behoeff vanden sterffhuijse des afflijvige, dan bij testa-mente ende octroij, ende naervolgende d'ordonnantie bijden hertoge vanBrabant vuijtgegeven den xxen dach van meerte xiiijc xix [1420 n. st.] (1),zoe zoude elcken broeder oft suster gehouden wesen hun paert ende deel temoeten commen verheffen als gespleten leenen; maer om dat (2) de broedersende susters zijn verclerende dat zij dat leengoet int sterffhuijs bij scheijdingheende deijlinghe een vande broeders oft susters dat int geheel in zijnen handensullen bringhen, om dat nijet te laeten commen tot splijtinghe, soo wordtdat leen verheven in broederlijcken ende susterlijcken rechte scheijdingheende deijlinghe; maer zoe de voirscreven broeders oft susters binnen eenenjaere achte oft thiene nijet en commen tot scheijdinghe ende deijlinghe,zoe zijn de voirscreven broeders ende susters gehouden elck hen paert oftdeel dat zij in dat leengoet zijn hebbende te moeten commen verheffen,volgens de voirscreven ordonnantie.Item, zoe een leengoet bij successie oft bij transport compt in handen vantwee oft drije oft meer persoonen, daer van egeen broederlijcke ende suster-lijcke rechten, scheijdinghe ende deijlinghe en valt, zoe moet elck persoonin recht verheffen.Item, als een bedde scheijt zoe moet den successeur oft successeuren hetleen verheffen dat compt vander zijden vanden afflijvigen, al ist zoedat den lancxstlevende dat blijft besitten in tochte; ende de voirscrevenlancxstlevende is gehouden die naecte tochte te verheffen bij een halffhergeweijde.Item, als een bedde scheijt zoe moet die successeur oft successeuren diehelft vande geconquesteerde leenen commen verheffen, al ist zoe dat dielancxstlevende dat blijft besitten in tochte; ende de voirscreven lancxst-levende is gehouden die tochte te commen verheffen bij een halff hergeweijde.Item, als een besitter van leengoet compt afflijvich te wordden oft datleen compt te vercoopen, soe moet den successeur oft successeuren, oft dencooper oft coopers, dat leen commen verheffen binnen zesse weken, opdepene van zesse ponden Arthoijs, ende binnen zesse weken naer tvoirscreven

(1) V. à ce sujet l'Inventaire des archives de la cour féodale de Brabant, parL.Galesloot, préface, p. XLVI.

(2) Om dat, nous pensons qu'il faut lire op dat, avec l'ancienne acception de « si, » indien.

652COUTUMES DE RUMPST.TEXTE.

verheff daervan overbringhen denombrement, oijck opde pene van sesseponden Arthoijs.Item, zoe wije een insouffissant denombrement overbringht is als nijetovergebrocht.Item, dat tusschen den leenheer ende den vassal egheene prescriptie envalt van verschenen hergeweijden, besunder daer van tusschen den leenheerende den vassal noch egheen debvoir van denombrement en is gedaen vantleste verheff.Item, dat een vassal zijn leen verbeurt als hij dat vercoopt oft belastvoer incompetenten rechter, sonder octroij, ende oijck de penninck vanbelastinghe.Item, dat alle belastingen gedaen op leengoet bij testamente ende octroij,ende oijck alle belastinghen op leengoeden gedaen bij erffgevinge, moetenverheven wordden, al ist zoe dat die gequeten zijn voer tverheff, ende dathet leen daervoer staet geaffecteert.Item, als broeders ende susters het leengoet dat zij verheven hebben bijoctroij ende testament in bruederlijcke ende susterlijcke rechten, scheij-dinghe ende deijlingle, den tijt van twee, drije oft meer jaeren alsoo hebbenbeseten, ende dat elck zijn deel compt te vercoopen, zoe moet elck zijn deelverheffen.Item, dat alle leenen die bij scheijdinghe ende deijlinghe, oft bij vercoo-pinghe gespleten wordden moeten gespleten blijven ende elck moet zijndeel verheffen.Item, alle de ghene die recht wilt pretenderen op leengoet oft leenrentemoet hem hoffwerdich maecken bij verheff, ende den iersten verheffer heeftdie possessie.Item, zoe wie in eenen coop vercoopt leengoet ende cheinsgoet endestect vuijt generael seker rente oft renten die opt leengoet nijet en staenbekent, ende men compt te vernemen dat die rente oft renten mede staenbesedt opt leen, dat leen is verbeurt ende den rentheffer en heeft maer voerzijne hijpothecque het cheinsgoet.Item, die zeker leengoet verheft tot zijnen behoeve, ende is stellendedaerop eenen anderen als sterffman, dien sterffman en wordt nijet voirderbekent als sterffman dan tot behoeve vanden voirscreven verheffer offt totzijnder afflijvicheijt.

654COUTUMES DE RUMPST.TEXTE.

Item, dat alle de procuratien die nijet en zijn gepasseert voor leenmannenen zijn van egeender werden in [den] leenhove.Onder stont gescreven: Die stadthouder vande leenen vanden lande endevrijheijt van Rumpst.Ondergeteekent GEORGIE BALX.656