KEURBOECK DER VRYHEYT MEIRHOUT (1729)

gemeentearchief van Meerhout n 5

Dit syn de paelsteden die douders van meirhout beweyst ende verclaert hebben alle jaer int jaergedinge dat men tot meirhout schuldigh is te houden jaerelyckx altydt acht dagen naer jaersdagh in sheeren bancken van Diest daer d'ouders jaerelyckx aanwysende ende verclaerende syn elcken heer syn recht ende heerlychheyt gelyck hiernaer beschreven staet omwelcken heers syn recht in houden die hun bleven syn van hunnen oudt vaders ende die paelsteden des hier verclaert.

In den jersten een paelstede geleghen te winckelom by den dyck geheten het haemelgat, ende vandaer oprijdende aldie nethe tegenstroem tot op den rooden wiel, item vandaer uytgaende op die couwe hecke, item van daer gaende tot St digne vonder toe, item van daer voortgaende en tot Lille op den haegdoren opt sandt jtem van daer op hamdyken opt craenvoort, item van daer voorts gaende op straele by den meulengat

Item van daer voortgaende tuschen meirhout en olmen daerden ouden gracht legt en alsoo voort doorden ouden schriek, item vandaer uytgaende dore scepenen broeck takker mechelaeren Beke toe, item vandaer voortsgaende aldie beke tot peeteren smets vonder op de dievort, item vandaer voortgaende aldie beke doordat kempsbroeck tot den asschenhol toe, item van daer voorts gaende totter langvoort, item dan dweersover totters begynenstraete toe, item van daer voortsgaende totters hoecken, item dan in de haeche voortsgaende tusschen meirhout ende vorst totten pessendyck toe, item van daer voortsgaende tuschen meirhout en Eynthout toe symon deckers toe, item vandaer voortgaende op hackenrot, item van daer voortsgaende op den Cruysbergh boven ende daervoortsgaende tot op den Reynckensbergh, ende alsoo recht voort te winckelom by den dyck opt hamelgat dat voors staet

1777

nu van het visschen hol entusschen de veestraet reght door de heyde waer de paelen gestelt syn corresponderende den goor ofte gomskens loop by transactie

Ordonnantie van de keuren ende Breucken ende andere policyen binnen meirhout geordonneert bij die dross. ende schepenen sedert den jaere 1628 met de opgevolgen advitien ende veranderingen van jaer tot jaere Raeckende het misbruyck van sondage ende h.dagen

1 In den iersten is by desen geordonniert dat hem nyemant en sal vervoorderen des sondags oft op h.daegen eenighe graene te maelen te voeren ofte drogen op de verbeurte van thien stuyvers tensy den noot anders vereyschte

2 is placaert

Dat hem nyemant en sal vervoorderen des sondags oft op h:daegen gedurende den dienst der hooghmis oft sermoen te tappen ten waere voor buyten rysende persoonen oft passanten opder pene van thien stuyvers soo wel by den weert oft weerdinne als oock by den gene aldaer drinckends te verbeuren

3 Dat hem nyemant en sal vervoorderen gedurende den dienst van de hooghmisse sermoen vesperen h:sacramenthloff oft oock smorgens ende naermiddaghs tentyde van den Catechismus te schieten, spelen oft andere nisolentien te gebruycken oft voorts te keiren op de straeten ofte mercke alhier oft oock gedurende deselve dienst eenige vergaederinge te maecken op de voors pene van thien stuyvers ten behoeve van den officier

4 Dat hem nyemant ensal vervoorderen des sondags oft andere h:dagen te coopmanschappen op de verbeurte van twintigh stuyvers soowel by den cooper als vercooper te verbeuren

Raeckende het blasphemeren ende vloecken

5 Dat voort hem nyemant en sal vervoorderen te sweren vloecken oft blasphermeren oft den naem Godts eydelycks te misbruycken op de pene van thien stuyvers ende voorts naer gelegentheyt van de saecke gestraft te worden volgens placcaerten ende ordonnanteren van syne maj't.

verbot aende jongmans van met geweir in de herbergen te comen esusu

6 Dat geene herbegiers in hunne huysen en sullen mogen ontfangen eenige jonckmans binnen dese vryheyt woonachtigh hunne roers ofte fusiequen by hun hebbend op de verbeurte van ses rynsguldens ende soo voere eenighe jonckmans tegen den wille van den weerdt ofte weerdinne in haer huys quamen ende dat deselve daerdoor beschadight werde, sullende de deselmve haer verhael hebbende op de jonckmans dese ordonnantie gecontratenieert hebbende

Raekende het cappen der meyen

7 Dat hem nyemant en sal vervoorderen enige meyboomen alhier op een andermans erffve af te kappen oft haelen op de verbeurte van vyffentwintige guldens ende sal eenieder een hierop bevonden een vooral wesen convenibel ende sullen douders voor hunne kinderen moeten innestaen en de meesters voor hunne dienstboden behoudelyck hun verhael aende huere deselve

Raekende de ste. mertens oft andere vueren

8 Dat hem nyemant ensal vervoorderen enige Ste mertens oft andere vueren te stoken oft oock van iemants stroye oft houtmeyten aan te steken ofte verbranden op de pene van vyff rinsguldens by elcken persoon sulen doende te verbeuren ende daeren boven de goedeliedens betaelen hunne schaede ende interest ter arbitragie van goedemannen ende sullen d'ouders voor hunne kinderen innestaenende de meesters voor hunne dienstboden behoudelijk hun verhaal aende huere der selve

Raeckende het uyt slaen der glaesen en andere straet scheynde ryen

9 Soo wie iemants glasen sal hebben uyt gesmeten by nachte sal gestraft worden by bamissiment aende caecke oft geeselinge sulcke correctie tsy aen lyve oft goede als men naer tocht en circumstantie van des sal vinden te behooren, ende van gelycken sullen gecorigeert worden degene die de goedelieden by nachte en ontyde overlast doen op s'heerenstraeten en wegen

10 Ende soo wie men bevinden sal alhier by dage oft oock by nachte opde merckt eenige moetwillicheyt te bedryven, aftbrekende oft scheydende het stacketsel nu haege naer den blycke, de bancken van het waeg'huis oft het selve waeghuys te beschadigen sullen verbeuren de pene van ses Rinsgulden boven deschaede aldaer gedaen, ende sullen d'ouders voor hunne kinderen innestaen en de meesters voor hunne dienstboden behoudeyck hun verhael als voor

Raeckende die ongeorlofte wapenen

11 soo wie men bevinden sal principalick by nachte met steenen pistolen pagnarden oft andere ongeorloft de wapenen overhem te tes dragen ende dat hy van de wachten ofte patrouille niet enis, sal verbeuren den somme van thien guldens oft gestraft worden volgens placcaerten

Raeckende het jnjurreren van de gene van het mancstraet

12 Soo wil den officier schepenen secrettaris oft borgemeesters ter saecke van hunne officiequame t injurreren scheldoen oft affronteren met woorden oft met werken, sal elcke reyse verbeuren vyftigh guldens amende ende daerenboven arbiteairelyck gestraft worden naer gelegentheyt van saecke ende het dobbel van dien soo wanneer dat geschiede in gebannen vierschaere

Raeckende het slaen ofte quetsen

13 Die eenen anderen in grammen moede steeckt oft slaet met eenen heerhamer mesch, degen, stock, colft, cudse schuppe, riek, gaffel, hellebaert oft eenigh ander instrument, sal elcke reyse verbeuren vyffentwintigh Rynsguldens soo verre daer bloedt naer volght, ende anderssints sonder bloedt twelff guldens thien stuyvers, ende desniettemin gestrafft worden naer gelegentheyt van de saecke

Raeckende de Conventreulen ende tummulvacuse vergaderingen

14 Dat geen jonghmans oft andere oudt synde boven de twelff jaeren hun ensullen vervoorderen eenige conventieulen oft vergaderingen te maecken des avonts naer den thien uren, hun tesamen vindende op s'heeren straeten, op de pene van ses guldens ieder ende sullen d'ouders voor hunne kinderen innestaen ende die meesters voor hunne dienstboden behoudens hun verhael aen de huen der selve

niet te tappen naer thien uren savonts

15 cessat mits ordonnatie Dat geen weerdts oft weerdinnen ensullen moegen tappen aen ingesetean, nochte ingesetenen in herbergen en sullen mogen drincken naer den thien uren s'avonts op de pene van twee rinsguldens bij elcken persoon te verbeuren, ende het dobbel van dien by de weerdts ofte weerdinnen

Niet te schieten naer sonnen onderganck nochte oynt te schieten op iemants daender etc

16 Dat niemant hem en sal vervoorderen naer sonnen onderganck te schieten met een roer ofte pistole ten waere in noodt op de verbeurts van twee Rinsguldens

Nochte en sal oock by daeghe iemandt mogen schieten op huysens, gevels oft schouwen, naer den thoren oft op de kercke oft kerckemuren op de pene van ses guldens boven de schaede hier mede de goede lieden, kerke kerckemuren ofte t hoven gedaen, hier onder oock begrepen de capellen en hunne thorens en waeghuys

sniemants vruchten te plucken

17 Dat niemant sigh ensal vervoorderen andere lieden raepen fruyt of andere vruchten t'ontplucken verder van oft ongebruyckelyck maeken op de verbeurte van gelycke ses guldens, soo wanneer t selve geschiet by daghe, ende van twelf guldens soo het geschiede by nachte ende daerenboven sullen verbeuren de sacken en andere instrumenten over hun bevonden ende voorts gestraft worden naer de gelegenthyt van saecke, sullen d'ouders voor hunne kinderen moeten innestaen en de meesters voor hunne dienstboden behoudelyck hun verhael als voor, ende sal een iegelyck hieraff de Calengie mogen doen, mits hetselve aenbrengende binnen 24 uren aen den heere oft syne officier

Raeckende het afcappen van boonstaecken hoppestaecken, struyc ken, hout Dackbanden en vitsel blecken van Boomen ettc op een

andermans erffve

18 Dat hem nyemant en sal vervoorderenop iemantanders erffve sonder consent van den eygenaer affte cappen offe haelen boon of hoppe staecken oft ander diergelyck hout, alwaert oock onderpretent van eenige smegen tot de kercke oft procestien, nochte eenige elsen houten oft boomen te blecken nochte oock op iemandt an,ders erffve hopteplucken ofte doen plucken op de verbeurte van ses rinsguldens ende daerenboven arbitravielyck gecorrigeert te worden

19 Dat hem nyemant en sal vervoorderen op iemandt anders erffve struycken te haelen oft clompen van houte met hameren aff te smyten oft oock met herstellen hout te gaen raepen op de pene van ses rinsguldens ende arbitrale correctie ende sal een yeder hier off de Calengie mogen doen mits aenbrengende als voor aende officier dat

20 Dat nyemant geene dackbanden geerden ofte vitsel op een andermans erffve en sal mogen haelen oft snyden ofte aldoen gesneden hebbende buyten des vryheyt te dragen om te vercoopen ofte te doen dragen om te vercoopen op de verbeurte van de selve dackbanden geerden en vitsel en daer beneffens vervallen in de boete van drye Rinsguldens

Raeckende het ringen der vercken

21 Dat nyemant syne verckens ongerinckt ende ongekennest en sal mogen laeten loopen voorder dan opt syne op de verbeurte van vyft........

Raeckende het ruschen ende schodde steken op de gemeyne heyde

22 Dat nyemant op de gemeyne heyde ruschen oft schodden en sal moegen steken ofte doen steken dan voorsyn eygen gebruyck ende dat maer op de twee dagen int jaer te weten den eenen dagh in de weke voor st.Jan, ende den anderen dagh naer de weke naer st.Jansmisse ende dat op alsulcke dagen als tot dyen en prestelycken sullen worden geordonneert ende

nota voor desen ende volgende art.en 23. 24 ende 25. dat de gemeynde sigh abussbelyck attrubinert den eygendom van s'heeren heyden op pret ent van een jaerelycksche arogcaitie van ses gulden wisselgeldt s'inersvoor pature oft hergeweyde, ter wylen den gehcieken heycant naerdenby den vorster ter puyen vercondight op de pene van drye Rinsguldens

Die leemcuylen te vullen

23 Dat die gene leem sullen steken op de gemyne heyde oft elders alhier op der gemeynten aert sullen de cuylen moeten vullen soo haest den leem getrokken is op de verbeurte van twintigh stuyvers

Raeckende het stroijssel haelen op den gemeynten aert

24 Dat nyemant sigh en sal vervoorderen eenigh stroyessel tehaelen ofte doen haelen op den gemeenten aert voorder oft andersints als hy gecocht heeft op de verbeurte van twee rinsgulden, boven d'arbtrale correctie naer gelegentheyt van den misbruyck

geen beesten te dryven op de gooren ofte gemeynte heyde daer men torfft

25 Dat soo men alhier inde gemeyne heyde noch soude comen torven op de Choiren alhier, nyemant syne beesten en sal mogen heuden ofte dryven oft laten comen ter plaetse daermen den torff steeckt op de pene van drye rinsguldens

geen beesten ofte schapen te dryven op een anders aert

26 Dat de aertgangen met hunne beesten ende schaepen sullen blyven op hunnen aert sonder hunne beesten off schaepen te stouwen off te dryven op eenen anderen aert op de pene van drye rinsguldens

geen henscten, verzen, ruydige off snottige perden inde straeten off gemeyne broecken te dryven off weyden

27 Dat nyemant geen cinent peerden verzen off oock ruydige off snottige peerden en sal mogen weyden op de gemeyne broecken offe straeten op de verbeurte van "" stuyrs

geen beesten te hueden in veltstraten off andermans broecken etc

28 Dat nyemant hem en sal vervoorderen syne beesten te hueden in veltstraeten off op een andermans broeck, weyde heyrhoeve off Boschen op de verbeurte van thien rinsgul telcken reyse soo wanneer sulck geschiet by nachte ende ses rinsguldens soo dat dat geschiede by daghe, ende voorts arbitralyck gecorrigeert te worden naer gelegerthyt van saecke, ende sullen d'ouders voor hunne kinderen moeten innestaen ende ende die meesters voorhunne dienstboden behoudelyck hun verhael op de huere deselve ende by soo verre des Dienaers beesten hier op bevonden worden sullen deselve vervallen in dobbele pene, ende sal aen ieder hier van de Calengie mogen doen alwaert oock tegens off op een andermans erffve broeck etc mits tselve aen brengende binnen ""ny uren aen des heere off synen officier ende sal den aanbrenger genieten de hellicht van de voors pene

geen gras te snyden off plucken in een andermans bempden noch coren noch gerst etc op andermans erffve

29 Dat daerenboven die hun vervoorderen gaende opp de veurlaers off elders inde bempden off hoye wasch gras te snyden off plucken ende daerop bevonden synde sullen vervallen in gelycke pene als boven ende sal ieder een daervan de Calengie mogen doen alwaert oock op een andermans erffve ende genieten de hellicht van de voors boete mits tselve aenbrengende als vooren

30 Dat die bevonden souden mogen worden eenigh coren gerst haver off ander granen aff te snyden op een andermans erffve sullen ieder ryse verbeuren de somme van vyffentwintig guldens ende daerenboven arbitralycke gestraft worden naergelegenthyt van de saecke boven de vergoeding van de gedaene schaede ende sal den aenbrenger genieten als vooren mits tselve aenbrengende als geseyt is

ieder syn bestialen schapen etc te houden opt' syne

31 Dat een iegelyck syne peerden koyen schapen ende andere bestiaelen sal houden opt' syne sonder iemant te beschadigen op de verbeurte van voor het schotrecht te moeten betaelen ieder ryse ses rinsgulden ende sooverre het geschiede op heythoeven "" rinsgul ende op gemeyne broecken "rgul

geen beesten op het broeck te dryven ten tyde daer gehoyet wordt

32 Dat nyemant alhier met syn beesten op het gemeyn broeck en sal mogen comen soolang daer in den oost noch twee a drye souden mogen hoyen op de pene van drye Rinsgul

geen ruydige schaepen te coopen ophouden offe logeren

33 Dat nyemant hem en sal vervoorderen eenige schapen te coopen in vryheden offe dorpen off plaetsen daerde ruydichyt is regeerende ende deselve binnen dese vryheyt op te houden offe logeren op de verbeurte van "" rinsgul, d'eenderde deel hieraff voor den officier, het tweede voor de gemynte ende het derde voorde Dienaers off aenbrengers keurmeesters daervan sullen syn n... n... hanrick Crets ende adriaen tessens

Raeckende die uytvaerden ende Bruyloften

34 Dat nyemant hem en sal vervoorderen op uytvaerden tractementen te houden op de pene als by syne mats placaerten is gestatueert ende naer de welcke iedereen sigh sal regulieren

35 Dat nyemant geene geltbtuyloften en sal mogen houden oft op deselve bruyloften te gast te gaen op de pene van twelff rinsgulden soo wel byden genen die de voors bruyloft sullen houden, als elcken die daertoe tegast sullen gaen te verbeuren, t'apliceren de voors boeten d'eene hellicht ten behoeve van der kercken tot meirhout ende d'andere voor den officier

36 Ende en sullen die nieuwgehoude ter bruyloft nyet mogenroepen oft doenroepen meer als twee en dertigh paer persoonen op de pene van twelff rinsgulden te verbeuren soo wel by de voors nieuwgehoude als by den weerdt die sulcke bruyloften aengenomen heeft, ende dat in conformityt van d'ordonnantien van desen hove

Raeckende het stellen van borghtouchten van de buytenliedene die hier comen te wonen

37 Dat nyemant hem en sal vervoorderen eenige Buytenliedens syne woonplaetse oft huysen te verhueren oft de selve op te houden ofte oock sulke buyten persoonen in imants huysingen metter wooninge te trecken ten sy dat sulcken buyten man oft jonckman eerst is vooral sal hebben gestelt suffisante cautie voor sesse hondert rinsgul daeraen de proviseurs van der taefelen van den h'geest hun verhael sullen hebben voor de kinderen en tot laste van de selve taefele souden mogen comen mitsgaders ook de gesworene collecteurs van de schattingen waerop deselve buyteliedens mochten worden getauxeert, alles op de pene van vierentwintigh rinsguldens bij den verhuerder indyen hy binnen woont is anderssints bij den huerlinck den buyten persoon aen gewonen hebbende te verbeuren ten behoeve van officier is des nyettemin de voors cautie datelyck te moeten stellen op de pene van instantlyck te moeten vertrecken

38 Dat van gelycken alle buytenliedens die alhier eenige erffgoederen souden mogen heben geconquesteert tot oft boven de weerde van sesse hondert guldens sullen gehouden wesen cautie te stellen ofte ten minsten t selve erffgoed daer vooren te verbinden op de verbeurte als voren

Raeckende het invoorderen de schattingen op de buyten persoon en ende huerlingen

39 Is voorts geordonneert dat men allen de schattingen geset ofte te setten op de voors buytenliedens met prompte ende parate executie sal mogen versoecken aen de gene die hun eenige woonplaetsen off erffven sal hebben verhuert

40 Dat alle binnen proprietarissen verhuerende hunne goederen aen eenige huerlingen die hunne settingen soo beden subsidien als anderssints nyet en comen betaelen sullen moeten innestaen voor hunne huerlingen ende de borgemrs ende collecteurs t selve gebreck aende proprietarissen mogen verhaelen met prompte ende parate exsentie

41 soo oock ter contrarien sullen alle huerlinge soo verre hunne meesters hunne beden offe settingen nyeten betaelen dyenaengaende voors hunne meesters moeten innestaen ende hunne borgemrs ende collecteurs heeraff moeten voldoen off dat men anderssints t selve gebrek oock op de huerlingen sal mogen verhaelen met prompte ende parate executie

Raeckende het vaghen der Beken ende waterloopen

42 wordt ook scherpelyc bevolen dat een iegelycken ten behoorelycken tyde sal vegen ende ruymen desnethe sey grachten beken ende Rivieren oude ende nieuwe poelen ende andere waterloopen op haere behoorelycke weyde ende diepte op de verbeurte d'eerste ryse als sy beleyt sullen worden thien stuyvers voorelke faute die men sal bevinden alwaert het egensiemants erffve in't besonder, ende voor de tweede ryse het dobbel, ende de derde ryse sal den officier t'selve doen vegen op dobbelen coste boden d'amende

43 Welverstaende nochtans dat naerdemael den officier de twee eerste beseyen sal hebben gedaen, hij met het ruymen op dobbelen coste sal schuldigh syn voorts te vaeren, sonder dat men ten naest volgenden jaere hem eenige voorders pene sal aenwysen van eenigh goedt dat de tweede reyse beleyt is geweest ten sy de voors ruyminge op dobbelen coste datelyck worde aff gedaen

Over het repareren van de wegen ende straeten

44 Wordt ook geordonneert dat een iegelyck de straeten ende wegen sal maeken ende repareren voor het syne soo ende gelyk dat behoort op de verbeurte van drye gul d'eerste ryse het dobbel voor de tweede ryse ende voor de derde ryse sal den officier deselve doen maecken op dobbelen coste ende soo wanneer de savelmeesters hunne devoiren nyet en deden, sal men de schaede op hun mogen verhaelen

Obligate vande savelmeesters

45 Ten welcken eynde over de aertgangen alhier worden geordonneert savelmeesters die gehouden sullen wesen de straeten te doen maecken ende repareren, dies sal een iegelyck tot deselve straeten tegens syne erffve -leveren het houdt daertoe behoorende voor soo veel des genoegh sy ende sal men den gebreckelycken daertoe mogen bedwingen t sy by boeten met assistentie van den officier off het coopen van den houte- ende hun den prys daer aff dobbel doen betalen

Savelmeesters

Keurmeesters

Over die schouwen ovens ende fournoysen

46 Dat een iegelycken syne schouwen asten forneysen ende ovens sal vast sterck ende schoon houden op de verbeurte van ""strs soo wanneer die contrarie sullen bevonden worden, waaraff den officier ende schepenen die visitatie sullen doen allen drye maenden ende soo wiens schouwen boven sullen uytbranden sullen daermede verbeuren ses rinsguldens

47 Daerenboven en sal hem nyemant vervoorderen aende schouwen ovens asten ende fourneysen te leggen eenigh stroye, hoye, kemp off andere dingen daer by eenigh pryckel van brandt soude mogen affcomen op de pene van drye Rinsguldens

precautie tegen den brandt

48 Dat alle inwoonderen dese vryheyt sullen schuldigh en gehouden syn te tuygen eene lederen tot behoeft van elcken huyse ten minsten soo lanck wesende dat men daermede gevoegelycken geraecken magh tot op het dach van den selve huyse ter plaetsen daer het selve ten hooghtten is om daermede malcanderen assistentie te doen tentyde van brandt op de verbeurte van "" st voor d'eerste ryse ende voor de tweede ryse het dobbel van dyen

49 Dat die borgenmeesteren ende brandtmeesters sullen sorge dragen dat de brandthaecken altyt syn in goede staet ende versien elcken ten minsten van twee yseren ringen om die gemakkelyck te comen gebruycken in tydt van noode

50 Dat den borgemr van de merckt oock sal gehouden syn sorge te dragen voor de gemeynte leederen tot vier in't getal lange ende middellange ende deselve met een ketinge ende sloth bij malcanderen te houden op de ordinaire plaetse

om die te gebruycken daert den eerst van gemeynte vereyschen sal op pene van voor deselve te moeten innestaen, Ende soo daer comen te manqueren off gebroken te worden ende ontepareaelyck syn sal den selven soo wel nieuwe wederom ende staet stelen met kermisse van wethouderen

aengaende die momboir dy en

51 Dat alle momboiren tuteurs oft Curateurs hebbende adminstratie van eenighe onbejaerde kinderen gehouden en de schuldigh sullen wesen alle drye jaeren te doen pertiucente wettelycke Rekeninge van hunnen ontfanck ende uytgeven op de verbeurte van ses rinsgul die des in gebreke bevonden sal worden

ceasat 1775

wegens den vanck van wolven ende vossen

52 Dat soo wie eenen wolf sal hebben geschoten off gedoodt off gevangen, eenen wolf ende den selven met verjientie van den vanck sal verthonen aen den officier ofte borgemeester deser vryheyt sal daer mede winnen ende hem van een recompens uytr der gemeynte borse gegeven worden de somme van thien rynsgulden ses patacons ende eenen jongen wolff niet van halven wassen synde halff soo veel, emmers als dat s geschieden binnen ons voors vryheyt

53 Ende soo wie eenen vosch sal hebben gevangen geschoten ofte gedoodt ende verthoonende den selven aende bovenges sal daer mede vorrecompens uyt de gemeynte borse genieten """ st te weten soo dat geschiede onder dese jurisdictie

Raeckende het scheyden der Beden ende schattingen

viget

54 Is voorts oock geordonneert dat men telcken jaere ontrent desen tydt van het jaergeding d'welck men sondaghs te vorens ten tyde van de hooghmisse sal condige ende publiceren die beden sal hoogen ende neren, ende sullen alsdan alle partyen die goedt vercocht gederft off overgestorven moeten compareren ende hun doen setten op hunne behoerelyckebede, alles op pene dat men de negligenten sal mogen executeren voor de gehele bede daer op sy geset sullen wesen ende boven dese verbeuren drye gul voor elck parceel erffve

raeckende het lichten van penningen voor de gemeynte

ex usu

55 Dat off het gebeurde dat die gesworene dese vryheyt in noodt synde eenigh gelt te lichten by interest, sullen deselve schuldigh ende gehouden syn t'selve binnen een jaer naer date van dese lichtinge te restitueren, alsoo dat tot laste van de gemeynte ten hooghsten maer een jaerinterest en gryse off dat anderssints ende by gebreke van des voors staet sullen allen den voorderen interest ende costen tot hunnen eygen last moeten dragen ten waere by wethouderen om merckelycke redenen geacordeert waeren dat men het opgelicht gelt langer soude ten onder houden

ex usu

56 Is voorts oock gesloten dat soo wie voorde gemynte deser vryheyt in noot synde verschote eenige penningen dat hy deselve met prompte ende parate executie aen de gesworene deser vryheyt sal mogen verhaelen

raeckende het overtellen der gemynte penningen op het comptoir tot Loven

57 Om te voorcomen d'oncosten die der souden connen voorcommen int betaelen van de tauxen ten comptoire van Loven wordt geordonneert dat de borgemrs deselve tauxen sullen sien promptelyckten Comptoire voors t'elcken valdaghe te voldoen, op pene dat alle schaede ende Executien sullen comen tot hunnen costen, ende sullen de borgemeesters ten minsten t'elcken reyse gehouden wesen te draegfen 300 guldens offe dat anderssints hunne teringen ende vacatien hier voor nyet en sullen worden gevalideert

het doen vande gemeynte Rekeningen

58 Dat die borgemeesteren binnen den tydt van drye maenden naer dat sy sullen wesen affgegaen sullen moeten doen hunne Rekeninge van hun borgemeesterschap op pene van "" rgul emmers binnen den tydt in syne Mats Reglemente naerder gestatueert

raeckende het voldoen der borgemrs ende collecteurs sloten van Rekeninge

viget

59 Dat de borgemeesteren affgegaen gesworene oft collecteurs van de gemeynte settingen hunne setboecken sullen moeten innen ende tenvollen voldoen ende die sloten hunder Rekeningen suyveren binnen een jaer naer d'expiratie van den tydt van hunne administratie, op pene dat naer d'expiratie van den selven tydt sal cesseren die parate executie daertoe staende ende sullen daernaer hunne restanten moeten innen metten ordinarischen wegh van rechten

Raeckende het setten vande Commerbeden

60 Dat men inde Commerbeden ende andere gemyne dorpslasten, sal setten by bruyckers ende winners van alle buyten goederen t sy geestelycke off wereltlycke, als bruyckers van binnen goederen, mede oock alle thiende pachters over hun gebruyck ende dat naer rate van hunne culture, labeur ofte neringe, ordonnerende alle huerlingen hun hier naer te reguleren, ende dat die erffgoederen ten regarde van de Dorpslasten sullen contribueren ter plaetse daer de selve hierbinnen deser vryheyt gelegen syn

van het opschryven ende verswygen der beesten

61 Dat soo wie, int opschryven van de Bestiaelen, eenighe koyen, schaepen etk oft anders daer den borgemr soude mogen naer vragenn quame te verswygen dat sy van van ieder koye, schaepe oft andere Bestialen sal verbeuren het drye dobbel van het gene daerop de selve bestialen syn geset boven den taux oft settinge daer op die syn gesth

Raeckende het stormen oft trecken van de clocke ten opsichte van de quaetdoenders

62 Dat een iegelyck ter stormen van de clock in tyde van noode ten opsichte van de quaetdoenders ende andere diergelycke terstonts sal moeten compareren met syn behoorelyck geweir ten huyse van synen ritmeester om aldaer voorts te doen de devoiren soo ende gelyck hen van den selven sal worden geordonneert volgens d'ordonnantie daer van synde

Raeckende het devoir van Cremers ende Cooplieden

63 Dat een iegelycken soo cooplieden, Cremers als andere Ingesetenen sal schuldigh wesen hem te reguleren volgens d'instructie op het stuck van de merckt gemaekt

geen vremde bedelaers te logeren

64 Dat niemant geen buyten bedelaeren en sal mogen logeren t'eten ofte drincken geven conform den placcaerte daer over geemmaneert op de pene in den selven placcaert gestatuert

geen timmeragien affte breken ende te vervoeren buyten dese jurisdictis

65 Dat men alhier geene huysen ofte timmeragien en sal mogen affbreken ofte buyten vercoopen sonder voorgaende consent van schepenen ende officier, op de pene van hindert vyftigh gul ende sal des nyettemin d'afgebroeken timmeragien moeten wederom in staet stellen naar behooren

raeckende die thiende pachters

viget

66 Dat geene thiendenaers alhier op der goederen lieden erffven hunnen thienden en sullen mogen haelen voor ende aleer dat het goedt by de goede liedens en sal wesen verthient ten waere by consent ende by wesen van den eygenaer op de pene van "" v gul

nyet te slibberen ofte tereyden op andermans vyvers ende resevoiren nochte op den waterpoel aende merckt

67 Dat nyemant alhier op eenige vyvers vischwateren oft reservoiren op het eys aldaere en sal mogen reyden oft loopen op de pene van vyffentwintigh gulden soo dickwils iemant daer op soude mogen bevonden worden boven de schaede die men daerop aende vischen soude mogen doen ende sullen verbeuren drye gul amende die gene die op den poel aen de merckt sullen speken oft slibberen

geene buyte lien hier te laten setten

68 Dat nyemant alhier buyten lien binnen deser vryheyt en sal mogen setten ofte inne brengen sonder voorgaende consent van den officier ende en sal in het passeren met deselve nyet langer mogen vertoeven als ""iiii uren ende in cas van consent de selve moeten setten op duyterste paelen desen vryheyt, alles volgens het oudt gebruyck ende herrecomen alhier

Raeckende die vacatien voor gemeynte affairen

69 Dat men alle vacatien van gemeynte wegen gedaen sal moeten inne brengen een ieder in den jaere daer inne de selve syn geschiet op de pene dat men hun lieden dese vacatien nyet en sal valideren

geen schaede te doen int jagen

70 Dat nyemant gerechtight gaende op de jachte t'sy op partrysen oft andersints schaeden en sal mogen doen aen eenige granen t sy coren gerst haver ofte boeckweyde met garens daer inne te steken op de pene van ses guldens boven de schaede aende goede liedens gedaen ende sal een ieder op t syne hier oft de Calengie mogen doen halff ten behoeve van den officier ende halff ten behoeve van den aenbrenger

het devoir van momboiren etk

71 Dat geene momboiren, curateurs ofte tuteurs der weesen erffgoederen, haevelycks oft immeubele goederen en sullen mogen vercoopen anders dan publicquelyck ende met overstaen van wethouderen, ende dat sy oock der weesen hueringen vercoopinge van schaerhout altydt publicquelyck sullen moeten gebieden ende tergreffie doen op pene van nullityt van dese hueringen ende vercoopingen ende daerby dese momboiren te vervallen in de boete van ses gul voor den officier

nyet te vischen op iemant anders wateren

72 Dat hem nyemant en sal vervoorderen op iemants anders erfve vyvers ofte Cuylen te vischen op pene van ""v gul

het devoir van de borgemren

cessat

73 Dat die borgemren de geordonneerde settingen altyts sullen hebben t'ontfangen ende die op te manen op de pene van vyftigh guldens by ieder borgemr int besonder te verbeuren

geen Cuylen in voetwegen te maecken

74 Dat nyemant geene cuylen in publicque wegen, voetwegen ende mispaden en sal mogen maecken, dan wel in de leste mogen stellen stappen tot het beletten van eenige passagie met peerden karre oft waghen, op de pene van drye gul, ende dat die tegenwoordigh cuylen souden hebben gemaeckt sy de selve cuylen sullen hgebben te vullen binnen acht dagen naer de publicatie deser op de selve pene

raeckende de merckt waeren

ex usu

75 Dat men geen eyeren oft andere waeren op het kerckhoff alhier en sal mogen coopen oft vercoopen dan wel op de merckt opde verbeurte van deselve waeren ende eyeren ende daerbeneffens by cooper ende vercooper te verbeuren drye guldens, waervan de twee deelen voor den officier en het derden deel voor den aenbrenger

raeckende die Rolcosten

76 Dat partyen litiganten oft procureurs comende alhier postuleren t elcken keere te Rolle van partye sullen hebben aff te betaelen, oft anderssints daer voor te moeten innestaen

van het betaelen der settingen

77 Dat eenieder alhier in de gemeynte alle jaer syne settingen sal hebben te voldoen op prompte ende parate executie sonder eenige dissiunilatie

precautie in cas van Contagieuse siecktens

78 Dat, om te verhoeden den voortsganck van de Contagieuse siekte, soo wanneer iemant soude mogen gevoelen hier aff besmet te wesen, t selve sal te kennen doen geven binnen den tydt van ""wv uren op pene van ""v guldens

nyet te schieten op de daecken

79 Dat nyemant sigh en sal vervoorderen op eenige schailie, panne oft andere daecken gelyck oock op eenige voorberders op de pene van ses gul te bekeeren in dry deelen, een deel voor den officier, een deel voor den aenbrenger ende het ander deel ten bhoeve van de kercke

raeckende het onderhouden van de Dammen

80 Dat een ieder syne hooft dammen sal onderhouden soo dat behoort op dat hier door de goede liedens geen schaede en connen leyden oft dat men den negligenten daer deschaede hier door geleden off te leyden sal mogen doen opleggen ende betaelen ende sal den selven daerby verbeuren de pene van drye guldens ende sal die gene die men sal bevinden ofte weten de selve dammen doorgesteken te selven verbeuren gelycke pene als boven

geen draye boomen uyt te werpen

81 Dat hem nyemant en sal vervoorderen iemants anders drayeboomen uyt te werpen op pene van ses guldens halff ten behoeve van het officie ende halff ten behoeve van den aenbrenger ende sullen d'ouders voor hunne kinderen ende die meesters voor hunnen dienstboden innestaen daerover aen ieder dit siende de Calengie sal mogen doen

raeckende het rooven der hooven ende velden

82 Die officier ende wethouideren verstaen hebbende de groote ongeregelthyt die hier gepleyght wordt by eenige die hun verstouten by nachten ofte dagen de moeshoven beplant met coolen rapen off andere vruchten te rooven, ende dat daerenboven, dat noch erger is, sy tegens conniekxplaccaerten het hout van hagen canten ende boomen derven affcappen, het graen van de velden affsnyden ende wegh dragen tot groote prejudecie van den eygenaer, soo wordt by desen een ieder gewaerschouwt van sigh daervan te verdragen, ende dat den eygenaer ofte die sulcx mochte raecken georloft sal syn syne vruchten te bevryden by het leggen van wolffseysers ofte Roers geladen met hagel ende sullen die gene sulcx doende daerenboven gestraft worden volgens placcaerten van syne Majt. op dit stuck geommanneert

Raeckende den pensepoel

83 Dat nyemant alhier in den pensepoel syn wolle gaerens geverffde oft ongeverftde wollen oft laeckens sal mogen waschen noch reepen noch latten mogen rooten gelyck ook geen eynden oft gansen daer op houden op de pene van drye guldens voor d eerste ryse ende voor de tweede ryse op ses gul op den contrarenteur te verhaelen by prompte ende parate executie

raeckende het weerdelen der dienstboden

84 Alsoo veele clachten vallen over de dienstboden die hun voor een jaer verhuert hebben ende voor hunnen tydt willen deurgaen, soo is aendeselve geordonneert hun jaer ten volle te moeten uytdienen op pene van hunne huere vervallen te syn ten waere het selve stont of waere by faute van den meester ende vrouwe

85 Dat allen dienstboden hun aenden meester oft vrouwe verhuert hebbende aldaer moeten gaen dienen sonder dat sy tot eenigen tydt sullen mogen remintieren van hunne huere ofte oock hunne woordels wederom dragen op pene van ses guldens ende dat sulcken meytten oft knecht dat jaer binnen dese vryheyt nyet en sal mogen dienen

van het stellen van vonders

86 Wordt oock geordonneert dat ieder daer het vannoode wese sal in oft op voetpaden daer beken oft grachten door loopen sal doen stellen ende maecken behoorelyck vonders ende leunen soo dat de goede liedens daer over sonder hinder oft peryckel mogen gaen op pene van drye gulden

87 Soo nochtans dat soo wanneer den Rechter soude oordelen dat de gestatueerde penen in dit keurboeck uytgedruckt grooter conden behooren te syn het oordeel van den selven altydt gevolght sal worden

88 Ende en sal van gelycken hier nyet gevolght worden t gene eenigsints mochte stryden tegens syne mats ordonnantien waer aen mits desen gerefereert wordt

Wegens den omganck van de dienaers om Coren en graen

89 Die Drosst ende wethouderen hebben op den 4e aprilis 1729 by consultatie ende advis van de principaelste ingesetenen ende selven van Rechtsgeleerde sus goedt gevonden ende geordonneert strutelyck aen die dinaeren van justitie te verbieden gelyck hun gedaen wordt by dese van omtegaen om coren oft graen, mits sy boven hunne gagie hunne rechten ende salarissen genieten ende sulcx hier -en is gepreonutteert geweest, ende dat men langs sulcken gedoegh, van een saecke- soude connen vallen in een dranck recht gelyck dat in sommige plaetsen van onse gebueren is geschiet, waerom desen articule- hiermede als deel vant keurboeck allen jaeren sal voorgelesen ende gepubliceert worden op dat een iegelyck sigh daernaer aen reguleren ende geen recht van possessie en worden getrocken by weghe van gedoogh oft stilswygentheyt

90 Dat nyemant sigh en sal hebben te verstouten van op de merckt ofte publique plaetsen mest hoopen te leggen ende veel min ruyminge van stront oft privaat hoopen op de pene van ses guldens amende voor d'ierste reyse ende het dobbel voor de tweede reyse ende sullen boven dien de vorsters ende dienaers sulke hoopen met hun possistenten t hunnen eygen proffyt mogen vercoopen actum in Collegie desen 4 aprilis 1729 ://:

Chasteau