COUTUMES DE CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE

COUTUMES DE CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.

Coutumes de Brabant. - Quartier de Bruxelles. - TOME II.

162

COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.

TEXTE[1].

Costumen der hoofdbank van Sint-Peeters-Leeuw.

Die schepenen der hooftbancke van Leeuw-Sinte-Peeters, achtervolgendedie beslotene brieven van Hunne Hoogheden, als hertoghen van Brabant, indate den lesten juli xvic sesse, onderteekent Peermans [Piermans], gevenover die costumen ende observantien onder de voorschreve bancke endehaeren ressorte geobserveert.

In den eersten, dat man ende vrouwe, in vollen wettigen bedde sijnde,mogen henne kinderen verloten ende verdeylen, ende elck henne goedenende renten beweysen, t' zij bij testamente oft lotinge voor notaris endegetuijgen, oft andersints naer hunder geliefte.

Item, soo wanneer eenige man oft vrouwe, in wettigen bedde sijnde, envan malkanderen kindt oft kinderen hebbende, geraekt te sterven, dat dielanghtslevende van hun alsdan maer en blijft een erfftochtenaer oft erfftoch-tenaeresse van alle henne goeden, cheijnsen oft renten, t' zij van patrimo-niale, matrimoniale, vercreijgene [vercregene], oft andersints, ende devol-veert de proprieteijt terstont, bij t' scheijden van den selven bedde, op hunvoorschreve kindt oft kinderen.

Item, [daer] sonen sijn, deijlen twee sonen tegen drij dochters in alle degoeden ende renten bij henne ouders achtergelaeten, ende mogen de sonenhenne susters panden, ende voor henne gronden van erffven renten beweij-sen, te weten, van de landen, renten in graen onquijtbaer, ende van degelegen, boomgaerden oft weyden renten in gelde, besonderlijck [behoude-lijck] dat die voorschreve gronden van erffven bij der weth van de plaetsendaer onder die gelegen sijn, eerst sullen moeten worden getauxeert, daeraffgededuceert te worden in renten, ten waere tusschen die selve broedersende susters anders worde geordonneert.Item, die sonen oft dochters gehouwt sijnde, kindt ofte kinderen heb-bende, ende des soons oft dochters bedde scheijdende, devolveert dieproprieteijt van alsulcke goeden, cheijnsen ende renten op hun gesuccedeert

p 164

door die aflijvigheijdt van vaeder ende moeder, op hun voorschreven kindtoft kinderen, niettegenstaende dat die grootvaeder oft grootmoeder, daer-van die voorschreve goeden gecomen sijn, nogh in leven sijn ende bij hetscheijden van den bedde alleenelijck sijn geworden erfftoghtenaer.Item, man ende vrouwe, vercreijgende eenige erffgoeden oft erffrenten,die voorkinderen hebben in henne tweeden, derden ende meer houwelijcke,sonder eenige conditie oft bespreek, bleijft alleenelijck erfftoghtenaer ofterfftoghtenaeresse van de selve goeden ende renten, ende moghen die ver-coopen nogh belasten sonder consent van henne kinderen, met seclusie vande naerkinderen, soo langhe als er eenige voorkindt leeft; maer hebbendegereserveert, in t'vercrijgen van de voorschreve goeden oft renten, hun vrijeende libere dispositie, in wat staet sij waeren, mogen daermede doen hennenvrijen, eijgenen wille; ende oft gebeurde dat eenen weduwenaer oft weduwe,beijde voorkinderen hebbende, t' saemen geraeckten te trouwen, soudensulcke goeden succederen half op de kinderen van den man en half op devoorkinderen van de vrouwe.

Item, storve een voorkindt uijtter erffve sonder hoir, daer voor en naer-kinderen sijn, succederen aen den aflijvigen het voorkindt oft kinderen metseclusie van de naerkinderen, maer soo verre daer geen voorkinderen ensjin versterft op de naerkinderen.Item, man oft vrouwe weduwer oft weduwe sijnde, ende in dien staet ver-crijgen eenige gronde van erffve oft renten, die voorkinderen hebben, endenaer het selve vercreijgen herhouwen, ende dat bedde scheijdende, behoudtde langhstlevende van den selven bedde aen sulcke goeden ende rentenalleenelijck half toght, soo verre sij in t' vercreijgen niet en hebbengereserveert.Item, dat eenige erffgoederen van der sijden verstorven, succederen opden naerstlevenden, ende men heetse de naeste die in eenen graedt sijn enaleven naer, in sulcker voegen dat representatie daer geen plaetse en heeft.

Item, een erfftoghtenaer oft erfftoghtenaeresse overlevende henne kin-deren oft kindtskinderen, worden wederomme proprietarissen van hennegoeden ende renten, daervan sij te vorens, door het scheijden van den bedde,maer en waeren geworden erfftochtenaers.

p 166

Item, die langhtslevende van man oft vrouwe behoudt die toght aen alleerffgoeden ende renten gecomen van de zeijde van de eerste aflijvige, in denverstaende [verstande] noghtans, soo verre sijn [sij] van malcander kindtoft kinderen hebben, ende geen kinderen hebbende, en magh die langhts-levende sulcken tocht niet genieten, maer is schuldigh die aen de naesteerffgenaemen van den selven aflijvigen te laeten volgen.

Item, daer vader ende moeder eenige van hunne erffgoeden gegevenhebben, moeten de selve kinderen daer inne brengen, ende[2] indien sijnaermaels in die achtergelaeten goeden met henne broeders ende susterssouden willen lothen ende deijlen, oft mogen andersints daermede uijtblijvensonder mede te deijlen.Item, naer de doodt [van] vaeder ende moeder behoudt die jonghstebroeder t'geheije [t'geleghe] daer d'ouders sijn gestorven, een daghwantgroot, soo verre hij eenen cossaert is, ende sijnde eenen massenierman [meijs-senieman], een half bunder groot, behalven dat die broeders daer tegens soovele erffs sullen hebben; ende in soo verre daer geen erff genoegh en waere,ende dat men die huijsinghe moeste deijlen, soo sal die jonghste hebben dieplaetse daer den roeck uijtgaet.

Item, soo wie eenige boomen op sijne goeden begeert te setten oft teplanten, dat hij t'selve magh doen naer der bancke recht, te weten: tronck-boomen op twee ende eenen halven voet binnen sijne erffve, ende fruijt-boomen ofte opgaende boomen, seven voeten, te weten [meten] van hetmidden van de selve boomen; ende die hoofden van de tronckboomen enmogen niet hooger wesen dan twelf voeten van der aerde, anders soudendie gehouden worden voor opgaende boomen, in welcken gevalle magh[men] de selve bij den heere doen afhouwen.

Item, eenen toghtenaer oft toghtenersse sijn gehouden die huijssingendie sij in toght besitten, te onderhouden van wanne [wande] ende daecke,ende de proprietaris van timmeringen; en vielen de voorschreve huijssingenbij faute van den toghtenaer, dat hij se niet en onderhiele van wanne [wande]en van daeke, soude de selve verbeuren sijn tochte.Item, dat geenen tochtenaer en magh afhouwen eenige opgaende boomenvan herten houte, ten waere sij [hij] de selve wilde gebruijcken tot reparatie

168

van die huijsinge, die hij in togte besit, ende dat oock met consent van denproprietaris, andersints soude sijn tocht verbeuren van de erffven daersulcke boomen hebben opgestaen.

Item, eenen tochtenaer magh houwen alle opgaende boomen van weeckenhoute, elsboschen ende haeckbosschen [hackbosschen], elck op sijnen behoo-relijcken saisoene en ouderdom.

Item, man ende vrouwe aflijvigh wordende, aghterlaetende kindt oftekinderen, behoudt die langhtslevende van hun die hellicht van de have,ende d'ander hellicht devolveert op hunne kinderen; ende soo wanneerdie langhtslevende comt te herhouwen, is de selve aldaer schuldighvoor het derden vierden deel te stellen cautie van t' selve, tot behoeffder voorschreve kinderen, soo goedt te laeten als het was ten tijdevan de aflijvigheijdt van vaeder ende moeder, ende dat soo verre bijden contracte van houwelijcke van de selve langhtslevende, bij con-sente van de vrinden ende maegen van de kinderen, anders niet en wordtgeaccordeert; op den last nochtans dat de kinderen sullen moeten betaelend'hellicht van de schulden ende de langhtslevende d'ander hellicht; endeindien den voorschreve man oft vrouwe van malkanderen geen kinderen enhebben, soo volght de hellicht van de voorschreve have, terstonts naert' scheijden van den bedde, op de naeste erffgenaemen van den eerstenaflijvigen, op den last als voren; waerinne niet gecomprehendeert en sijnSint-Peeters manne oft masseniersmanne [meysseniemannen], die degeheele have sonder afdeijlen competeert, weder kinderen sijn oft geen,ende mogen over sulckx hunnen vrijen wille daer mede doen.

Item, soo wanneer eenen tochtenaer oft tochtenersse herhouwen [her-houwde] ende storve sonder kinderen achter te laeten van dien bedde,sullen die voorkinderen comen deijlen die haeve tegen die langhtslevendevan den selven bedde, soe sij te vorens hadden gedaen van hunne vaedersende moeders wegen.

Item, dat de broeder en suster deijlen in haeffelijcke goeden hooffdege-lijck, ende dat de kinderen, gehouwt sijnde, ende haeffelijcke goeden gehadthebbende, schuldich sijn de selve inne te bringen in [de] masse van de voor-schreve haeffelijcke goeden, om die alsdan gelijckelijck gedeijlt te worden.

p 170

Item, worden gehouden voor haeve alle gronden van erffven ende rentenniet behoorlijck gegoeijdt ende gerealiseert sijnde.

Item, alle visschen op de reservoiren liggende ende van andere vijversgevischt sijnde, worden gehouden voor haeve, maer visschen op hunnenbodem ende grondt liggende, ende dat bij den selven grondt levende, worden gehouden voor erffve, ende succederen gelijck den grondt daer se op liggen.

Item, alle actien, credieten, schulden, juweelen, ende dat roerlijck is,wordt gehouden voor haeve, maer hetgeen naegelvast oft in metserije is,wordt gehouden voor erffve.

Item, is nogh coustuijme, dat soo wanneer een manspersoon, oudt sijndevijfthien jaeren, hebbende sijne vijf sinnen, magh sijne erffgoeden oft rentenonder de voorschreve bancke gelegen, vercoopen, belasten, derven endeafgaen, ende den cooper daer inne goeden ende erffven, sonder aensienweder sij in momboordije der stadt van Brussele oft andere bancke sijnofte niet.

Item, dat oock onder de voorschreve bancke ende haeren resorte valtnaederschap van bloedtswegen van alle vercoghte oft vermangelde goeden,gronden van erffven ende renten, soo verre alsulcken persoon, die nae-derschap pretendeert, compt voor ende aleer die goedinge, met drij behoo-relijcke kerckgeboden, van vierthien tot vierthien daegen, voor hof endeheer, daer dat behoort. is geschiedt; ende oft gebeurde, dat iemandt ineenige goeden oft renten waere gegoeijdt sonder die behoorelijcke kerck-geboden geënt te [geëind te] sijne, ende dat t'selve niet en is geleden thienoft twelfjaeren, soo men nu ter tijdt observeert, soo is eenen naederlinckgefondeert alsulcke goeden te vernaederen soo langk dat die kerckgebodenniet gedaen en sijn.

Item, dat eenen rentgeldere van onquijtbaere renten worden [wordt]geprefereert voor alle andere.

Item, die renthier procederende ten gronde tot betaelinge van sijnenachterstel, oft eenige gronden van erffven, ende dat op de selve sijn haeffe-lijcke goeden, moeten de selve haeffelijcke goeden eerst ende voor al wordenvercoght, om daeraen verhaelt te worden den achterstel sijns [sijner]rente, ende soo verre sulcke haeffelijcke goeden niet bestant [bastant][3]

p 172

en sijn, magh sijne executie by verhueringe continuëren ten gronde.

Item, ingevalle op de voorschreven panden eenigh graen oft anderevruchten staen, moet den officier sulcke vrughten in arreste nemen endeten meesten profijte innegedaen worden, ten coste van den rentgeldere, omaen dese vrughten te verhaelen het gene dat mogelijck sal wesen.Item, den renthier en magh, bij gebreke van betaelinghe van den aghter-stel sijnder renten, de panden en gronden van erffven niet perpetuëlijckuijtwinnen, dan, worden hem die selve bij de weth aengewesen, om die,naer drij behoorelijcke kerckgeboden van vierthien tot vierthien daegen, teverhueren eenen termeijn van drij jaeren, besonderlijck [behoudelyck] datden meijer schuldigh is den proprietaris daer af behoorlicke wete te doenende insinuatie, ende[4] indien hij binnen s'landts woont, oft andersints aenden besitter oft huerelinck.

Item, naer d'expiratie van de selve drij jaeren, is den renthier schuldighaen den proprietaris te doen wettelijcke rekeninge, ende indien hij niet toeen compt oft ten vollen betaelt en is van sijnen achterstel, met alle wette-lijcke costen daeromme gedaen, soo is den voorschreven renthier schuldighsijne voorschrevene panden met een voorgaende kerkgebodt eenen anderentermeijn van drij jaeren te verhueren.

Item, die grondheere vermagh ter saeken van sijnen grondtchijns heijs-schen drij, ses, thien, twintig, viertig, vijftig ende meer jaeren, ende denpandt oft grondt, daerop hij sijnen grondtchijns is pretendeerende, eeuwe-lijck ende erffelijck evinceeren ende uijtwinnen met drij wettelijcke beter-dingen oft procederen ten gronde, respective van vierthien daegen tot vier-thien daegen, d'een d'ander eenpaerelijck volgende, ende het vierde uijtgratie, sonder de selve te mogen laten vallen in interrupt, daeraf den meijerschuldigh is elcke reijse den proprietaris behoorelijcke wete te doen, indienhij binnen s'landts woont, oft andersints aen den besitter van de voorschrevepanden.

Ter ordonnantie van de voorschreve schepenen[5].

Ende was onderteekent:

H. DE KEGELE.

p 174

Salaris van den meijere ende pretere der hooftbancke van Leeuw-Sinte-Peeters.

In den eersten, competeert hun van elck daegement, insinuatie, kerck-gebodt, arrest ende sommatie binnen der bancke 13 stuijvers.

Item, van elck daegement, insinuatie oft sommatie, d'welck die meijerdoet aen eenige persoonen woonende een meijl oft twee buijten dese juri-dictie, competeert hun [hem] boven den wijn van den officier van de plaetsedaer de selve persoonen woonen, derthien stuijvers, alwaert soo dat hij aende selve sijn exploit dede op dese juridictie 15 stuijvers.

Item, doende gelijcke exploiten buijten Brabant, in plaetse differerende,als voren, een ofte twee meijlen 21 stuijvers.

Ende excederende de twee meijlen, s'daeghs. 2 Rhijnsgulden 2 stuijvers.

Item, competeert den voorschreven meijer voor t'recht van sijnenwijn, als andere officieren aldaer in sijne jurisdictie comen executeren, 21 stuijvers.

Item, ter executien stellende eenige vonnissen oft acten voor schepenenalhier geslaeghen, moet hij hun [hem] drij mael presenteren in t'goedt vanden gecondemneerden, daer af hem voor elcke presentatie competeert,binnen der bancke oft juridictie 13 stuijvers.

Ende die preters, die hem daerinne assisteren, elck . 5 stuijvers 1 oordt.Buijten de banck, tot Brussele ende daer ontrent 32 stuijvers.

Buijten Brabant, s'daeghs 2 Rhijnsgulden 2 stuijvers.

Item, als t'gebeurt in plaetsen differerende drij ofte vier mijlen endemeer, s'daeghs, als voren 2 Rhijnsgulden 2 stuijvers.

Item, voor elcke apprehensie ten versoecke van partijen compt denmeijer 21 stuijvers.

Die preters elck 13 stuijvers.

Van de weth extraordinaris te vergeren [vergaeren] comt den meijer, 13 stuijvers.

Item, van elcken extraordinaris genegtdagh competeert hem .

Item, van elcken eedt aftenemen competeert den voorschreven meijer.

Item, van elcken sitdagh die in presentie van schepenen gehouden wordt

p 176

op t'vercoopen van eenige goeden oft gronden van erffven metter ber-render keersse, competeert hem.Voor het bannen van de keersse compt hem stuijvers.

Item, voor elcke verhueringe van gronden van erffven met den stock-slaeghe, voor achterstellen van renten 6 stuijvers.

Item, voor elcke taxatie van schaede bij eenige beeste gedaen,13 stuijvers.

Item, voor elck beleij oft procedure ten gronde 13 stuijvers.

Item, voor elcke vercoopinge van erffelijcke goederen, s'daeghs, bovenden cost 21 stuijvers.

Item, compt hem van elcken gulden eenen stuijver van stockslaegen,1 stuijver.

Item, competeert den voorschreven meijer van elcke beeste, die bijdaeghe in schaede worden bevonden, van de ingesetene 7 stuijvers.

Bij nachte 14 stuijvers.

Van de afgesetene van de bancke, bij daeghe 14 stuijvers.

Bij nachte 24 stuijvers.

Item, competeert den meijer voor elcke goedenisse die voor schepenenpasseren [gepasseert wordt].Item, competeert den meijer, soo wanneer eenige goeden verandertworden, [van?] dat gout ende silver, onder wijen dat is berustende, t' zij onderde weth, schepenen oft greffier, ende oft het selve aldaer moet blijven, sonderhet selve te restitueren ofte met d'insinuatie der bancke 13 stuijvers.

D'acte der bancke 13 stuijvers.Buiten der bancke, als voren.Item, moet den meijer [hebben] van elcken armmeester een paer schoenen,oft daervoren 30 stuijvers.

Item, moet den meijer hebben van de bedesetters jaerelijckxItem, moet den voorschreven meijer [hebben] vier brooden van de arm-meesters van Itterbeke, in twee rijsen.

p 178

Salaris van de schepenen der voorschreven bancke van Leeuw.Eerst, competeert hun voor d'overstaen van elcke procuratie substituendiad lites, om proces te resumeren oft advoij te doen op den genechtdaeghe,3 stuijvers.

Item, voor elcken eedt, versuek van pandinge, authorisatie, borghtogte,advoij ende resumptie, die voor hun op de ordinarisse rollen wordengedaen 3 stuijvers.

Item, buijten genecht ende extraordinaris 6 stuijvers.

Item, van elcken sitdagh op het vercoopen van eenige gronden vanerffve metter berrender keersse, competeert hun onder hun seven, 27 stuijvers.

Item, voor het verhooren van elcken getuijgen binnen der juridictie, opden ordinarissen genechtdage, competeert den commissaris [commissarissen],tot twee toe. elck 3 stuijvers.

Item, van elcken getuijgen die extraordinaris buijten den genechtdaegheverhoort wordt 6 stuijvers.

Item, voor het passeren van elke attestatie, testament, donatie ende alleandere instrumenten, competeert hun, weder sij al sijn oft maer twee,12 stuijvers.

Item, voor t' passeren van de goedenisse, soo van partijen van grondenvan erffven als renten 12 stuijvers.

Item, van elcken erffbrief van de voorschrevene goeden oft renten, die bijden greffier worden [wordt] gedepecheert, competeert hun, van de sijde, 12 stuijvers.Item, competeert hun daerenboven voor t' recht van den segele, 6 stuijvers.Item, van elcke verhueringe met den stockslagh, van goeden die voor hunwettelijck passeren 12 stuijvers.

Item, van elcke schattinge die sij ten versoecke van parthijen sijn doendenopende eenige beschaedigheijdt, daer toe twee schepenen, elck,13 stuijvers.Item, voor elcke extraordinarisse geneghtdaeghen competeert hun vanelcke saecke, diversche partijen sijnde, weder sij alle seven compareeren oftmaer een, twee oft drij 27 stuijvers.

p 180

Item, competeert hun op de drij gousdaeghen [goudaeghen][6] van denjaere, te weten den eersten geneght daeghe naer Jaersdagh, Paesschen oftBamisse, van elcken aenleggere daeraf de saeke te voren gedient heeft,13 stuijvers.

Item, voor het oversien ende visiteren van de processen profiteren sijsomwijlen thien stuijvers van elck proces, somwijlen thien stuijvers endetwintigh stuijvers, al naer de grootte van de selve ende naer rate den tijdedie [sij] daer inne consumeren.

Item, voor taxeren van de costen van den processe competeert hun dehelft van den twintighsten penninck, soo wanneer die goederen twintighRinsguldens [excederen] ende d'andere hellight hennen greffier, ende als dieniet en excederen, thien of twelf stuijvers.

Item, van gelijcken, de hellight van den twintighsten penninck van allegeconsigneerde penningen, die in (de greffie worden geleght.

Item, als sij, ten versueke van partijen, reijsen in commissie in eenigesteden, t' zij Antwerpen, Mechelen oft elders, binnen oft buijten Brabant,om te verhooren getuijgen, oft andersints, s' daegs dry Rens guldens, hoewelhet selve selden occureert.

Item, voor elck beleij oft procedure ten gronde, daertoe maer tweeschepenen en sijn gerequireert, competeert elck van hun beleijden[beijden]Item, voor elcke vercoopinge van haeffelijcke goeden, die oock maer mettwee schepenen gebeurt, compt elck, boven den cost, thien en half stuij-vers, ende sonder den cost, dobbel 21 stuijvers.

Item, voor het comreght van de schepenen ende greffier, van acces tegeven tot hun oude registers 21 stuijvers.

Item, als eenige subalterne bancken onder hun appelleren, moet denappellant betaelen drij peeters, tot achtien stuijvers t' stuck, de twee tothunnen behoeve, en de derde van den greffier van den[7].

p 182

Salaris van den greffier.In den eersten, voor de presentatie van elcke nieuwe saeke ter rolle,1 1/2 stuijvers.

Item, voor het teekenen van elcke notule, te weten, van elcke conclusie,antwoorde, duplicq, versuek, verclaere, sustineringe, protestatie, proro-gatie, tijdt van thoone, dagh sub pena, persisteringe voor replicq, duplijck,quadruplique, conclusie in saeke ende pronuntiatie, vonnissen, soo inciden-teel, interlocutoir als diffinitief 1 1/2 stuijver.

Item, voor alle acten substantiael op de rolle, te weten, daer partijen con-cludeert, antwoordt, repliceert, dupliceert, quadrupliceert in actu, oftedaer gedaen worden eenige versueken, verclaeren, sustineringen endeandere voldoeninghen, mitsgaeders van de acten daer [daermede] partijendusdaenige stucken dienen in geschrifte 6 stuijvers.

Item, van alle acten interlocutoir oft incidenteel 12 stuijvers.

Item, van eene acte van authorisatie in t' corte, niet geëxtendeert,6 stuijvers.

Item, van eene acte van borghtoghte 6 stuijvers.

Ende behoorlijck geextendeert 12 stuijvers.

Item, van eene acte van adjudicatie oft pandinge 12 stuijvers.

Item, van alle vonnissen definitief, die met kennisse van saeken wordengegeven ende in t'langhe worden geëxtendeert, van elcke sijde. 8 stuijvers.

Item, van alle vonnissen definitief, behoorelyck geëxtendeert, die verba-liter beleijdt sijn in clijn saecken niet excederende de twelf Rinsguldens,16 stuijvers.

Item, van eene acte oft vonnisse, daerbij partije obtineert conclusie,condemnatie bij den eersten deffaute. oft bij voorgaende affirmatie, behoo-relijck geëxtendeert 12 stuijvers.

Item, van alle vonnissen diffinitief niet geëxtendeert, dan alleen het dictum,excederende vijf en twintig Rinsguldens 24 stuijvers.

Item, van eene acte van costen 9 stuijvers.

Item, van eene acte van deffaut 6 stuijvers.

Item, van eene acte van coissie [cessie] 6 stuijvers.

Item, van eene acte van taxatie van schaede 12 stuijvers.

Item, voor extraordinarisse geneghten, van elcke saecke. 13 1/2 stuijvers.

p 184

Item, voor de signature 3 stuijvers.

Item, van elcken sitdagh op t'vercoopen van eenige gronden van erffven,voor lesen van de conditien ende andere vacatie 13 ½ stuijvers.

Item, voor het maeken van elcke conditie volgende de welcke de goedenworden vercoght, van den blaede 6 stuijvers.

Item, voor het schrijven van elcken billette, (die men op de kerckdeurenpleckt, ten eijnde eenen jegelijcken van de vercoopinge soude worden geadverteert 1 ½ stuijver.

Item, voor t'verhooren van elcken getuijge binnen de jurisdictie, op deordinarisse geneghtdaeghe 3 stuijvers.

Item, als die verhoort worden extraordinarie, buijten de geneghtdaege.6 stuijvers.

Item, als de depositien soo groot sijn, dat hij daeromme moet vacerenden [eenen] geheelen dagh, twee oft drij. competeert hem daervorendaeghs Rinsguldens 8 stuijvers.

Item, als hij daeromme soude moeten vaceren in eenige steden, met sche-penen, t'zij t'Antwerpen, Mechelen, Loven oft elders, binnen oft buijten Brabant, compt hem, als voren, daeghs soo vele als de schepenen oftcommissarissen .

Item, voor t'gros van elcken blaede van thoon oft enquesten over beijdezeijden geschreven, op viertig regulen 6 stuijvers.

Item, voor elck bladt simpel coppije 3 stuijvers.

Item, voor alle copijen van schriftueren ende munimenten, van elckenblaede compres geschreven op vier en twintig regulen over elcke zijde, 3 stuijvers.

Item, voor elck bladt copije authentiq, t'zij van brieven uijt den registre,extracten en alle andere bescheeden. 6 stuijvers.

Item, voor het maeken van elcke minute van extracten, die voor schepenenpasseren, t'zij groot oft clijn 6 stuijvers.

Item, voor alle schepene brieven ende contracten geschreven op parque-ment is t'recht, van elcke zijde, compres geschreven, op dertig oft twee endertig regulen 12 stuijvers.

Item, voor t'recht van passeren van procuratien ad lites substituendi, enandere, mitsgaeders van elcken eedt, advoij oft resomptie op de rolle, 3 stuijvers.

p 186

Item, van elck instrument niet geëxtendeert 6 stuijvers.

Item, van alle procuratien, speciael of generael, attestatien oft testamenten,gedepecheert in parquemente onder den schepenen zegel, is t' regt van dezijde, als voren 12 stuijvers.

Item, voor t' furneren van elcken processe 6 stuijvers.

Item, voor t' maeken van den inventaris, van den blaede. 6 stuijvers.

Item, voor elcken sack, naer sijn weerde.

Item, voor sijne vacatien voor het lesen van den processe, ende voortsvan de saeke [den sack (?)] van den eenen adviseur totten anderen te daegen[draegen] ende te haelen, soo wanneer die schepenen swaerigheijd in desaeke vinden, ende voorts van met de voorschreve adviseurs te besoigneren,is sijn recht daeraf, tegen twee schepenen, somwijlen 12 stuijvers, somwijlen 20 stuijvers, naer rate van sijne groote moeijte ende verleth.

Item, competeert hem de hellight van de specien van costen voor hetlesen, calculeren ende sommeren van de selve, soo vele als hier voren dieschepenen toecompt.

Item, de hellight van den twintigsten penninck van alle penningen dieonder hem in de greffie, als onder de weth, worden gedepositeert, voor hetbewaeren van de selve, aengesien die staen ten sijnen perijckele.

Item, voor sijne vacatien voor t' doen van eenige designatien oft visitatienin loco, ende voor het schrijven van schepenen attestatien, op den ordinarisgeneghtdagh. 21 stuijvers.

Item, voor extraordinarissen oft buijten geneghtdaegen, als hij daerommeexpresselijck van Brussel soude moeten comen vaceren, s' daeghs tegen,2 Rinsguldens 8 stuijvers.

Ende van alle wettelijcke vercoopinge van haeffelijcke goeden, als in detwee voorgaende artiekelen .2 Rinsguldens 8 stuijvers.

Item, voor het maeken van de conditien van verhueringe van de goedenvoor aghterstellen van renten, van den blaede .6 stuijvers.

Item, voor sijne vacatien ten tijde van de selve verhueringe. 6 stuijvers.

Item, voor het teekenen van alle appellatien 12 stuijvers.

Item, hem competeert eenen peeter, doende 18 stuijvers, van elckenappellant, die onder de voorschreve schepenen te hoofde comen.

p 188

Den salaris van de procureurs tot Leeuw-Sint-Peeters ende onder den ressortevan dien postulerende.Eerst, hebben [sij] van alle substantiele saecke oft termeijn ordinaire, 3 stuijvers.Extraordinaire 24 stuijvers.

Item, van alle schriftueren, die sij maeken, van elck bladt compres, 6 stuijvers.

Ende voor het grosseren 1 stuijver.

Item, voor het maeken van responsiven 7 stuijvers.

Item, voor het grosseren van ieder bladt 3stuijvers.

Item, voor het maeken van eenen calengier 7 1/2 stuijvers.

Item, voor het maeken van elcken billette van productie, emploijae[employatie?], acceptatie ende presentatie van eede 7 1/2 stuijvers.

Item, voor het maeken van elcken blaede van costen extens, met den grosse, 3 stuijvers.

Item, [als sij] produceren getuijgen, hebben voor termeijn, op de ordi-narisse geneghtdaeghen . 3 stuijvers.

Extraordinarie 24 stuijvers.

Vacerende daeromme eenen geheelen dagh, hebben daeghs, 2 Rinsguldens 8 stuijvers.

Item, vacerende bij advocaeten, om schriftueren te maeken, hebben vooreene comparitie 6 stuijvers.

Item, voor het maeken van eenen inventaris van munimenten. 6 stuijvers.

Item, voor den inventaris van den processe te teekenen, competeert hunvoor den termeijn 3 stuijvers.

Item, voor het houden van de copijen van de schriftueren ende muni-menten, voor het bladt compres 1 1/2 stuijver.

Ende extens 1 blanck.

Item, voor het maeken van de requesten, t' zij groot oft clijn. 7 stuijvers.

[1] D'après une copie du xviiie siècle reposant à la Bibliothèque royale, sous le no 13542.

[3] Lisez: bastant, en vieux français " baster ", Ducange: bastare, " suffire ".

[5] Les mots: Ter ordonnantie van de voorschreve schepenen,ne sont séparés de ce qui précède que parune virgule.

[6] Gousdaeghen, il faut lire goudaeghen, c'est-à-dire gougedinghen, " plaids généraux ".